WEBVTT

00:00:00.710 --> 00:00:02.990
Samo słowo najczęściej już wywołuje

00:00:02.990 --> 00:00:04.550
strach, a kiedy rozpoczyna się proces

00:00:04.550 --> 00:00:07.029
leczenia, to pacjent często zagubiony.

00:00:07.350 --> 00:00:09.110
O chłoniakach chcemy porozmawiać.

00:00:09.110 --> 00:00:10.590
Razem z nami pan prof. Piotr Rzepecki,

00:00:10.610 --> 00:00:12.150
hematolog Wojskowy Instytut Medyczny.

00:00:12.150 --> 00:00:13.350
Witam panie profesorze.

00:00:13.450 --> 00:00:15.570
Dzień dobry, witam również.

00:00:15.730 --> 00:00:17.570
Chłoniak,białaczka, znak równości, czy jednak

00:00:17.570 --> 00:00:19.250
zupełnie coś innego dla pacjentów?

00:00:19.490 --> 00:00:23.010
Często te pojęcia są wymienne. Nie

00:00:23.010 --> 00:00:26.110
zawsze chłoniak ma postać białaczkową,

00:00:26.250 --> 00:00:28.510
więc są to różne terminy. Natomiast

00:00:28.510 --> 00:00:30.490
niektóre białaczki zalecają się do

00:00:30.490 --> 00:00:32.530
grupy chłoniaków. Generalnie można

00:00:32.530 --> 00:00:35.250
powiedzieć, że jeżeli lekarz wykrywa

00:00:35.250 --> 00:00:39.390
krążące komórki nowotworowe we krwi, to

00:00:39.390 --> 00:00:42.750
jest to białaczka. Niektóre chłoniaki

00:00:42.750 --> 00:00:45.050
mogą mieć postać białaczkową i wtedy

00:00:45.050 --> 00:00:47.470
może paść termin białaczka. Dlaczego

00:00:47.470 --> 00:00:48.770
tak się dzieje, że nasz organizm

00:00:48.770 --> 00:00:51.070
próbuje się zbuntować albo próbuje sam

00:00:51.070 --> 00:00:52.810
siebie unicestwić, jeżeli dobrze czytam

00:00:52.810 --> 00:00:54.850
i produkuję tego typu wadliwe komórki?

00:00:55.850 --> 00:00:57.590
Niestety w organizmie człowieka jest

00:00:57.590 --> 00:01:00.110
tak, że wszystko, co jest wysoko

00:01:00.110 --> 00:01:03.230
wyspecjalizowane, starzeje się bardzo

00:01:03.230 --> 00:01:05.730
szybko i jest wymieniane przez nowe

00:01:05.730 --> 00:01:09.010
komórki. Jeżeli istnieje potrzeba

00:01:09.010 --> 00:01:11.230
szybkiej produkcji dużej liczby

00:01:11.230 --> 00:01:13.630
komórek, np. w odpowiedzi na infekcje

00:01:13.630 --> 00:01:16.310
bądź inne bodźce, które stymulują układ

00:01:16.310 --> 00:01:18.810
odpornościowy, to niektóre z tych

00:01:18.810 --> 00:01:23.850
komórek namnażają się z wadą. Ta wada

00:01:23.850 --> 00:01:27.070
potem przeobraża się w nowotwór.

00:01:28.110 --> 00:01:30.530
Nowotwór to te komórki, które normalnie

00:01:30.530 --> 00:01:33.950
są kontrolowane przez organizm zdrowego

00:01:33.950 --> 00:01:36.990
człowieka, wychodzą spod tej kontroli i

00:01:36.990 --> 00:01:40.390
żyją same dla siebie. Niestety, poza

00:01:40.390 --> 00:01:43.170
tym niszczą organizm chorego człowieka.

00:01:43.410 --> 00:01:44.550
Wydaje nam się, że bardzo trudno

00:01:44.550 --> 00:01:45.990
zdiagnozować albo wykryć u siebie

00:01:45.990 --> 00:01:47.450
jakiekolwiek objawy. Kiedy mówimy o

00:01:47.450 --> 00:01:50.030
nowotworach krwi, to wydaje nam się, że

00:01:50.030 --> 00:01:51.030
to powinna być już wiedza

00:01:51.030 --> 00:01:52.510
wyspecjalizowana. Jak ten biedny

00:01:52.510 --> 00:01:53.890
pacjent ma wpaść na jakiekolwiek

00:01:53.890 --> 00:01:55.330
objawy? Co się z nami dzieje? Co

00:01:55.330 --> 00:01:57.130
powinno dać nam do myślenia? W

00:01:57.130 --> 00:01:59.530
przypadku chłoniaków najczęstszym

00:01:59.530 --> 00:02:01.750
objawem, z którym zgłasza się pacjent

00:02:01.750 --> 00:02:03.670
do lekarza, to jest powiększenie węzłów

00:02:03.670 --> 00:02:06.950
chłonnych obwodowych. Węzły są i na

00:02:06.950 --> 00:02:08.910
szyi, i w okolicach nadobłoczykowych, i

00:02:08.910 --> 00:02:11.490
pod pachami, i w pachwinach. To może

00:02:11.490 --> 00:02:14.670
być pierwszy objaw, który skłania

00:02:14.670 --> 00:02:17.990
pacjenta do wizyty u lekarza. Zwłaszcza

00:02:17.990 --> 00:02:21.410
bardzo często po lekturze wiadomości

00:02:21.410 --> 00:02:24.750
dostępnych w internecie. Należy

00:02:24.750 --> 00:02:26.610
pamiętać, że nie każde powiększenie

00:02:26.610 --> 00:02:29.690
węzłów chłonnych to nowotwór. Należy

00:02:29.690 --> 00:02:32.110
również pamiętać o tym, że węzeł, który

00:02:32.110 --> 00:02:34.490
powiększy się w odpowiedzi na to, że

00:02:34.490 --> 00:02:38.310
człowiek ma chory ząb, bądź zmiany w

00:02:38.310 --> 00:02:41.550
zatokach, nawet po wyleczeniu stanu

00:02:41.550 --> 00:02:43.870
zapalnego, taki węzeł nie musi wrócić

00:02:43.870 --> 00:02:46.950
do normalnych wymiarów, czyli być

00:02:46.950 --> 00:02:49.670
niewyczuwalny, być niestwierdzalny

00:02:49.670 --> 00:02:52.850
przez pacjenta. Natomiast węzeł, który

00:02:52.850 --> 00:02:54.810
rośnie bez uchwytnej przyczyny,

00:02:55.110 --> 00:02:57.750
zwiększa swoje wymiary. Taki węzeł może

00:02:57.750 --> 00:03:00.750
budzić podejrzenie obecności choroby

00:03:00.750 --> 00:03:03.130
nowotworowej. I co dalej? Diagnozujemy

00:03:03.130 --> 00:03:05.750
u siebie, w sposób empiryczny dotykamy

00:03:05.750 --> 00:03:07.330
taki węzeł. Co powinniśmy dalej zrobić?

00:03:07.410 --> 00:03:08.490
Jakie powinno być zachowanie, aby

00:03:08.490 --> 00:03:12.270
wychwycić to jak najszybciej? Wizyta u

00:03:12.270 --> 00:03:13.810
lekarza. Pierwszego kontaktu, czyli

00:03:13.810 --> 00:03:15.830
szukamy specjalistów. Myślę, że w

00:03:15.830 --> 00:03:17.030
pierwszej kolejności to pierwszy

00:03:17.030 --> 00:03:19.490
kontakt, bo przede wszystkim tutaj

00:03:19.490 --> 00:03:23.490
wywiad. Bardzo często bywa tak, że

00:03:23.490 --> 00:03:25.270
przyczyna jest naprawdę, w cudzysłowie,

00:03:25.350 --> 00:03:27.710
banalna, czy laryngologiczna, czy

00:03:27.710 --> 00:03:30.330
stomatologiczna, czy nawet w przypadku

00:03:30.330 --> 00:03:32.910
węzłów pachowych to golenie się w

00:03:32.910 --> 00:03:34.610
okolicach pachowych czy pachwinowych

00:03:34.610 --> 00:03:37.410
bardzo często powoduje powiększenie

00:03:37.410 --> 00:03:40.070
węzłów i wtedy pojawia się niepokój.

00:03:40.210 --> 00:03:42.470
Dlaczego? A to może być banalna

00:03:42.470 --> 00:03:45.110
przyczyna. Jeżeli węzły się utrzymują,

00:03:45.230 --> 00:03:47.210
to zazwyczaj mówi się, że po kilku

00:03:47.210 --> 00:03:48.790
tygodniach utrzymywania węzłów

00:03:48.790 --> 00:03:51.010
chłonnych to już należy wykonać

00:03:51.010 --> 00:03:52.490
dokładniejsze badania, czasami

00:03:52.490 --> 00:03:54.990
wcześniej. To zależy od wielkości, od

00:03:54.990 --> 00:03:57.790
tego ile obszarów jest zajętych w

00:03:57.790 --> 00:03:59.670
organizmie człowieka przez powiększone

00:03:59.670 --> 00:04:02.050
węzły chłonne. Wykonuje się podstawowe

00:04:02.050 --> 00:04:04.810
badania, morfologię, OB. Już na tej

00:04:04.810 --> 00:04:06.230
podstawie można coś powiedzieć,

00:04:06.390 --> 00:04:10.190
chociażby wykryć najcięższego chłoniaka

00:04:10.190 --> 00:04:12.330
u dorosłych ludzi, czyli przewlekłą

00:04:12.330 --> 00:04:15.230
białaczkę limfocytową. Podstawa to

00:04:15.230 --> 00:04:20.790
badanie morfologii. Czasami diagnostyka

00:04:20.790 --> 00:04:23.750
laboratoryjna idzie dalej, lekarz zleca

00:04:23.750 --> 00:04:26.590
badania wirusologiczne. Okazuje się, że

00:04:26.590 --> 00:04:28.930
to może być monokloza zakaźna. Nie

00:04:28.930 --> 00:04:30.730
tylko na podstawie powiększenia węzłów

00:04:30.730 --> 00:04:32.310
chłonnych, ale również poprzez badanie

00:04:32.310 --> 00:04:34.770
narządów jamy brzusznej i stwierdzenie

00:04:34.770 --> 00:04:38.410
powiększenia śledziony czy wątroby. W

00:04:38.410 --> 00:04:39.910
morfologii też są charakterystyczne

00:04:39.910 --> 00:04:42.270
zmiany dla monoklozy zakaźnej.

00:04:42.590 --> 00:04:44.350
Oczywiście może być gorączka, może być

00:04:44.350 --> 00:04:47.110
powiększenie migdałków, mogą być naloty

00:04:47.110 --> 00:04:49.090
na migdałkach. Czasami jest to

00:04:49.090 --> 00:04:53.130
toksoplazmoza, choroba od kotów, gdzie

00:04:53.130 --> 00:04:55.330
może dojść do lokalnego powiększenia

00:04:55.330 --> 00:04:59.330
węzłów chłonnych. Ona niebezpieczna

00:04:59.330 --> 00:05:03.270
jest w ciąży. Poza ciążą to tylko u

00:05:03.270 --> 00:05:05.250
osób, które biorą leki hamujące

00:05:05.250 --> 00:05:07.490
odporność, leki immunosupresyjne.

00:05:07.590 --> 00:05:09.370
Często się jej nie leczy, a budzi

00:05:09.370 --> 00:05:11.090
niepokój, bo są powiększone węzły

00:05:11.090 --> 00:05:13.230
chłonne. Może to być choroba kociego,

00:05:13.330 --> 00:05:16.150
pazura itd., różne choroby infekcyjne.

00:05:16.150 --> 00:05:19.250
Lekarz pierwszego kontaktu już może

00:05:19.250 --> 00:05:24.470
nakierować na rozpoznanie. Można zlecić

00:05:24.470 --> 00:05:29.230
USG węzłów chłonnych i poprzez ocenę

00:05:29.230 --> 00:05:31.970
anatomii, jak taki węzeł przestrzennie

00:05:31.970 --> 00:05:35.390
wygląda, lekarz może sugerować, że ten

00:05:35.390 --> 00:05:37.490
węzeł jest zmieniony chorobowo w

00:05:37.490 --> 00:05:41.350
nawiasie nowotworowo, bądź często pada

00:05:41.350 --> 00:05:45.210
termin odczynowo zmieniony. Zazwyczaj

00:05:45.210 --> 00:05:48.170
wiąże się to z brakiem nowotworu, tylko

00:05:48.170 --> 00:05:51.030
reakcją na coś. Na przykład na obecność

00:05:51.030 --> 00:05:54.290
bakterii w pobliżu i węzeł wtedy

00:05:54.290 --> 00:05:56.290
powiększa się, że namnażają się tam

00:05:56.290 --> 00:05:58.890
komórki układu odpornościowego i walczą

00:05:58.890 --> 00:06:00.790
z zakażeniem. Z tego wynika, żeby nie

00:06:00.790 --> 00:06:01.850
panikować, tylko dokładnie

00:06:01.850 --> 00:06:03.810
zdiagnozować. Nie wpadać w panikę tylko

00:06:03.810 --> 00:06:05.110
i wyłącznie na podstawie informacji,

00:06:05.250 --> 00:06:06.730
które wyczytamy z internetu. A kiedy

00:06:06.730 --> 00:06:08.090
się okaże, że mamy do czynienia z

00:06:08.090 --> 00:06:09.750
chłoniakiem, tam zazwyczaj pada termin

00:06:09.750 --> 00:06:12.590
złośliwy. Jakie mam szanse, że zwyciężę

00:06:12.590 --> 00:06:13.930
tę walkę z chorobą i w jaki sposób

00:06:13.930 --> 00:06:15.610
się wygrywa? Podobno dobrze to reaguje

00:06:15.610 --> 00:06:19.050
na chemię. Pełna nazwa chłoniaka to

00:06:19.050 --> 00:06:20.530
chłoniak złośliwy, więc wszystkie

00:06:20.530 --> 00:06:24.790
chłoniaki są złośliwe. Proszę pamiętać,

00:06:25.150 --> 00:06:29.370
że chłoniaków jest kilkanaście typów.

00:06:30.170 --> 00:06:31.950
Ogólnie rzecz biorąc, to w zależności

00:06:31.950 --> 00:06:34.150
od komórek, z których się wywodzą, to

00:06:34.150 --> 00:06:36.390
można powiedzieć, że chłoniaki są z

00:06:36.390 --> 00:06:40.890
limfocytów T i z limfocytów B. Mogą być

00:06:40.890 --> 00:06:42.190
z innych komórek układu

00:06:42.190 --> 00:06:43.910
odpornościowego, te są najczęstsze.

00:06:44.290 --> 00:06:46.550
Ogólnie z limfocytów T gorzej reagują

00:06:46.550 --> 00:06:49.370
niż z B. Najczęściej występują

00:06:49.370 --> 00:06:52.610
chłoniaki z limfocytów B. Te ogólnie

00:06:52.610 --> 00:06:54.890
możemy powiedzieć, że dzielą się na

00:06:54.890 --> 00:06:57.830
agresywne i o powolnym przebiegu, tak

00:06:57.830 --> 00:07:00.710
zwane indolentne. Paradoksalnie te,

00:07:00.870 --> 00:07:02.890
które są bardziej agresywne, jeżeli

00:07:02.890 --> 00:07:04.790
szybko je rozpoznamy, szybko wdrożymy

00:07:04.790 --> 00:07:07.470
leczenie, to one są uleczalne. A te,

00:07:07.590 --> 00:07:09.890
które mają powolny przebieg, zazwyczaj

00:07:09.890 --> 00:07:11.970
jeżeli są zaawansowane, to są

00:07:11.970 --> 00:07:15.470
nieuleczalne, ale zaleczalne. Żyjemy z

00:07:15.470 --> 00:07:19.110
chorobą, tak jak z nadciśnieniem czy

00:07:19.110 --> 00:07:21.230
cukrzycą, co wcale nie znaczy, że przez

00:07:21.230 --> 00:07:24.090
całe życie musimy być leczeni z tego

00:07:24.090 --> 00:07:27.730
powodu. Ale opieka nad nami jest

00:07:27.730 --> 00:07:30.130
zdecydowanie dłuższa, bo te choroby

00:07:30.130 --> 00:07:33.270
mogą wracać. Co innego, jeżeli chłoniak

00:07:33.270 --> 00:07:36.150
indolentny, ten o powolnym przebiegu,

00:07:36.490 --> 00:07:39.130
dotyczy jednego lub dwóch obszarów

00:07:39.130 --> 00:07:41.230
sąsiadujących ze sobą. Tutaj

00:07:41.230 --> 00:07:43.670
zastosowanie czy radioterapii, czy w

00:07:43.670 --> 00:07:45.650
połączeniu z chemioterapią, czy

00:07:45.650 --> 00:07:48.590
chemioimmunoterapii z innymi lekami,

00:07:49.050 --> 00:07:53.210
specyficznie działającymi na nowotwór,

00:07:53.210 --> 00:07:55.870
może spowodować trwałe wyleczenie.

00:07:56.410 --> 00:07:57.590
Zdecydowanie wydaje się panie

00:07:57.590 --> 00:07:58.910
profesorze, że najlepsza puenta to jest

00:07:58.910 --> 00:08:01.270
nie panikować. Wizyta u lekarza POZ,

00:08:01.390 --> 00:08:03.750
jak mamy wątpliwości, i potem dobra

00:08:03.750 --> 00:08:05.270
diagnostyka i sposób leczenia, kiedy

00:08:05.270 --> 00:08:07.430
trafiamy już w ręce hematologa. Mamy

00:08:07.430 --> 00:08:09.430
duże szanse na sukces. Ależ oczywiście,

00:08:09.710 --> 00:08:13.270
że tak. Zazwyczaj są to choroby

00:08:13.270 --> 00:08:16.910
uleczalne albo w pełni zaleczalne i

00:08:16.910 --> 00:08:18.910
żyje się z nimi długo. Bardzo dziękuję

00:08:18.910 --> 00:08:20.570
za te wszystkie informacje. Dziękuję

00:08:20.570 --> 00:08:22.650
bardzo. Naszym pacjentom, naszym

00:08:22.650 --> 00:08:24.490
widzom, tak lepiej będzie to brzmiało.

00:08:24.590 --> 00:08:25.950
Przekazujemy te informacje. Proszę nie

00:08:25.950 --> 00:08:28.010
panikować. Proszę reagować. Szyb,

00:08:28.010 --> 00:08:29.450
szybciej, tym lepiej. Zdecydowanie, ale

00:08:29.450 --> 00:08:30.090
bez sesba.