WEBVTT 00:00:00.000 --> 00:00:01.540 Medycyna pola walki. 00:00:01.720 --> 00:00:06.960 Temat do niedawna tak bardzo zapomniany, a dziś tak niezwykle aktualny. 00:00:07.220 --> 00:00:12.800 O tym, jak przygotować swoją apteczkę na wypadek wojny, gdzie nauczyć się szyć rany 00:00:12.801 --> 00:00:17.460 i o tym, czy polscy lekarze są gotowi na to, aby leczyć żołnierzy. 00:00:18.000 --> 00:00:22.480 O tym właśnie będę rozmawiała w kolejnym odcinku programu "Po Pierwsze Pacjent", 00:00:22.840 --> 00:00:28.380 a moim gościem będzie generał profesor Grzegorz Gielerak, który szefuje 00:00:28.381 --> 00:00:31.400 Wojskowemu Instytutowi Medycznemu w Warszawie. 00:00:31.420 --> 00:00:32.720 Zapraszam. 00:00:48.170 --> 00:00:49.130 Cześć, Monika Rachtan. 00:00:49.270 --> 00:00:53.590 Witam was bardzo serdecznie w kolejnym odcinku programu "Po Pierwsze Pacjent". 00:00:53.950 --> 00:00:57.910 Za naszymi granicami na Ukrainie toczy się regularna wojna. 00:00:58.150 --> 00:01:01.636 Biorą w niej udział żołnierze, ale także wspierają ich medycy. 00:01:01.950 --> 00:01:04.511 Czy polscy lekarze są gotowi, aby wspierać 00:01:04.512 --> 00:01:07.170 polskie wojsko, jeżeli przyjdzie taka potrzeba? 00:01:07.195 --> 00:01:11.890 O tym dziś będę rozmawiała z moim, ale przede wszystkim waszym gościem, 00:01:11.891 --> 00:01:15.090 a jest nim generał profesor Grzegorz Gielerak. 00:01:15.150 --> 00:01:16.870 Dzień dobry, witam serdecznie, panie generale. 00:01:16.950 --> 00:01:18.710 Dzień dobry panie dyrektorze. Dzień dobry państwu. 00:01:18.790 --> 00:01:21.197 Panie profesorze, zastanawiałam się nad tym, 00:01:21.277 --> 00:01:23.350 czy cywilny lekarz, jeżeli szedłby 00:01:23.351 --> 00:01:28.770 na przykład ulicą i nagle na budynki spadłaby bomba, to czy on by wiedział, 00:01:28.830 --> 00:01:31.305 jak należy się zachować i zakładając, że na przykład 00:01:31.385 --> 00:01:33.290 jego telefon komórkowy przestał działać? 00:01:33.490 --> 00:01:40.030 No myślę, że jeżeli nie odbył wcześniej specjalistycznych szkoleń w tym zakresie, 00:01:40.570 --> 00:01:46.130 a one są szkoleniami fakultatywnymi, czyli nie są obowiązkowe na żadnym etapie 00:01:46.131 --> 00:01:49.286 kształcenia zarówno przed, jak i podyplomowego w Polsce, 00:01:49.366 --> 00:01:54.170 to bez tego miałby chyba poważny problem, aby znaleźć się w tej sytuacji. 00:01:54.270 --> 00:02:00.430 Czy lekarze cywilni, tak jak pan profesor z nimi rozmawia, bo pewnie też oprócz tych 00:02:00.431 --> 00:02:05.390 lekarzy, którzy także są wojskowymi, spotyka pan lekarzy cywilnych, 00:02:05.610 --> 00:02:07.936 czy oni w ogóle myślą o tym, że w Polsce może 00:02:08.016 --> 00:02:09.590 dojść do konfliktu zbrojnego, 00:02:09.670 --> 00:02:15.070 i że także oni będą zaangażowani w niesienie pomocy społeczeństwu? 00:02:15.190 --> 00:02:19.001 No bo jeżeli jest wojna, to są ranni, a jeżeli są ranni, 00:02:19.081 --> 00:02:21.211 to oni wymagają pomocy lekarza. 00:02:22.070 --> 00:02:27.531 Zanim odpowiem, czy myślą, użyję słowa, co do którego 00:02:27.532 --> 00:02:31.390 jestem całkowicie przekonany, czyli są zainteresowani. 00:02:32.430 --> 00:02:34.914 Bardzo się cieszę i korzystam z takich okazji, 00:02:35.230 --> 00:02:36.710 kiedy w trakcie różnego rodzaju 00:02:36.711 --> 00:02:42.070 konferencji mam okazję rozmawiać w szerszym gronie, na szerszym forum 00:02:42.071 --> 00:02:46.537 z kolegami, przekazując im szczegółowe informacje 00:02:46.671 --> 00:02:50.204 często szczegółowe na temat tego, czym jest współczesna wojna 00:02:50.471 --> 00:02:53.160 i jak ona wygląda na przykładzie Ukrainy 00:02:53.240 --> 00:02:57.910 oraz jaka w tym wszystkim rola przypada systemowi ochrony zdrowia. 00:02:58.090 --> 00:03:00.430 Podkreślam, systemowi ochrony zdrowia. 00:03:01.310 --> 00:03:08.070 I wtedy nagle okazuje się, że wiele osób nie ma ugruntowanej świadomości, 00:03:09.130 --> 00:03:15.870 że tak naprawdę za zabezpieczenie medyczne państwa, jak i również w późniejszym 00:03:15.871 --> 00:03:21.510 etapie konfliktu sił zbrojnych, w znacznie mniej rzeczy w zdecydowanej 00:03:21.511 --> 00:03:23.415 większości odpowiada właśnie 00:03:23.495 --> 00:03:28.235 powszechny, potocznie określany terminem cywilny system ochrony zdrowia. 00:03:28.480 --> 00:03:30.828 I tutaj pojawia się ta właśnie refleksja, 00:03:30.908 --> 00:03:34.210 zainteresowanie, i ono jest bardzo głęboko i pozytywne. 00:03:34.355 --> 00:03:39.230 Czyli mamy do czynienia z sytuacją, w której ludzie nie tyle odrzucają 00:03:39.231 --> 00:03:43.530 informacje i wiedzę na temat tego, mnie to nie interesuje. 00:03:43.611 --> 00:03:48.470 Nie, są bardzo otwarci na te informacje, tylko przede wszystkim ta informacja musi 00:03:48.471 --> 00:03:52.110 do nich w odpowiedniej formie, w odpowiedni sposób dotrzeć. 00:03:52.510 --> 00:03:57.230 Mamy informacje, ale informacja nie zastępuje szkolenia. 00:03:57.570 --> 00:04:00.465 Czy w Polsce już w tym momencie szkoli się lekarzy 00:04:00.466 --> 00:04:05.090 cywilnych na wypadek konieczności zabezpieczenia państwa? 00:04:05.380 --> 00:04:10.397 No właśnie, jesteśmy po tym względem dość bardzo nietypowym krajem, 00:04:11.160 --> 00:04:15.485 dlatego, że na żadnym etapie szkolenia przed i podyplomowego, 00:04:15.490 --> 00:04:19.404 i to dotyczy tak ratowników, pielęgniarek jak i lekarzy, 00:04:19.800 --> 00:04:25.377 tych ostatnich z wyjątkiem bardzo wąskiej grupy specjalizacji 00:04:23.912 --> 00:04:29.570 nie szkoli się w zakresie medycyny polowalki. 00:04:29.695 --> 00:04:33.911 Jedyny zakres szkolenia to jest, tak jak wspomniałem, 00:04:33.991 --> 00:04:37.285 wąska grupa specjalistów lekarzy 00:04:37.365 --> 00:04:44.283 i to mówimy o 8 godzinach w całym 5-6-letnim cyklu specjalizacyjnym. 00:04:44.590 --> 00:04:48.560 Zatem tak naprawdę to jest tylko wstęp, zachęta 00:04:49.000 --> 00:04:51.805 do tego, żeby osoby zainteresowane ewentualnie 00:04:51.885 --> 00:04:54.610 pogłębiły swoją wiedzę i swoje umiejętności 00:04:54.691 --> 00:04:58.348 w trakcie innych szkoleń, które z kolei są oferowane 00:04:58.440 --> 00:05:01.299 na rynku, choćby przez Wojskowy Instytut Medyczny. 00:05:01.299 --> 00:05:04.047 Także odpowiadając na to pytanie, niestety wyglądamy pod tym względem 00:05:04.095 --> 00:05:07.461 bardzo słabo i blado na tle innych krajów, 00:05:07.541 --> 00:05:09.910 zwłaszcza jeśli zestawimy to 00:05:09.920 --> 00:05:12.192 z potencjalnym ryzykiem konfliktu zbrojnego, 00:05:12.160 --> 00:05:14.530 jaki może wybuchnąć na terenie Polski, 00:05:14.610 --> 00:05:16.920 bo takim czynnikiem, który o tym decyduje 00:05:17.000 --> 00:05:19.850 jest oczywiście lokalizacja geograficzna. 00:05:21.870 --> 00:05:27.080 Kraje typu Norwegia czy Szwajcaria mają na pewno ryzyko mniejsze, 00:05:27.160 --> 00:05:30.566 a tam już na etapie studiów lekarskich 00:05:30.646 --> 00:05:34.325 na trzecim roku miejscowa służba zdrowia, 00:05:34.326 --> 00:05:38.250 wojskowa służba zdrowia prowadzi szkolenia studentów. 00:05:38.310 --> 00:05:41.726 Natomiast my, zajmując tak newralgiczną pozycję, 00:05:41.806 --> 00:05:46.059 jaką jest Nizina Wschodnioeuropejska, czyli jedyny łącznik de facto 00:05:46.139 --> 00:05:47.530 między Europą a Azją, 00:05:47.830 --> 00:05:54.830 co samo w sobie już niesie ryzyko ścierania się kultur i interesów, 00:05:55.070 --> 00:05:57.585 niestety takiej praktyki nie wykształciliśmy. 00:05:57.760 --> 00:05:59.207 Lata historii i tak nie nauczyły nas, 00:05:59.736 --> 00:06:03.810 że powinniśmy być właśnie na taki konflikt zbrojny gotowi. 00:06:05.010 --> 00:06:08.788 A czy obecnie mamy, czy toczą się w Polsce 00:06:08.868 --> 00:06:09.685 jakieś... 00:06:09.765 --> 00:06:14.590 bo to, że lekarze nie są szkoleni w trakcie studiów, to już ustaliliśmy. 00:06:14.670 --> 00:06:19.250 Ilu mamy gotowych lekarzy, żeby pójść na pole walki? 00:06:19.510 --> 00:06:23.880 To znaczy na pewno mamy lekarzy wojskowych, ale tych jest około tysiąca. 00:06:24.610 --> 00:06:25.410 Czyli niewielu. 00:06:25.530 --> 00:06:26.610 Czyli niewielu. 00:06:26.730 --> 00:06:28.680 Ja używam często takiego określenia, 00:06:28.760 --> 00:06:31.669 przenosząc to z ekonomii, że wojskowa służba zdrowia 00:06:31.749 --> 00:06:35.930 stanowi pochłanie około 4-5 procent budżetu Narodowego Funduszu Zdrowia. 00:06:36.130 --> 00:06:39.154 I można powiedzieć, że i taki jest też jej potencjał, 00:06:39.234 --> 00:06:41.855 w ogóle potencjalne funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. 00:06:41.935 --> 00:06:45.735 To pokazuje, w jakim stopniu ta służba, ten segment, 00:06:45.815 --> 00:06:51.370 ten sektor ochrony zdrowia jest w stanie zabezpieczyć potrzeby. 00:06:51.430 --> 00:06:55.410 Już nie mówiąc o tym, że służba, wojskowa służba zdrowia głównie będzie 00:06:55.411 --> 00:06:59.250 zaangażowana w zabezpieczenie medyczne wojsk operacyjnych, wojsk walczących. 00:06:59.330 --> 00:07:02.570 A nie w zabezpieczenie ludności cywilnej. 00:07:02.920 --> 00:07:05.961 Także rozmawiamy o bardzo poważnym wyzwaniu, 00:07:05.828 --> 00:07:05.933 jakim 00:07:06.650 --> 00:07:09.410 jest przygotowanie całego systemu ochrony zdrowia. 00:07:09.570 --> 00:07:13.099 I stąd między innymi moja w studiu dzisiaj wizyta, 00:07:13.179 --> 00:07:15.012 bo uważam, że zadaniem 00:07:15.092 --> 00:07:17.496 jednym z zadań wojskowej służby zdrowia 00:07:17.576 --> 00:07:20.670 jest przygotowanie całego systemu ochrony zdrowia. 00:07:20.710 --> 00:07:24.226 Przygotowanie w czasie pokoju do realizacji zadań czasu kryzysu, 00:07:24.306 --> 00:07:25.790 w tym kryzysu militarnego. 00:07:25.791 --> 00:07:27.490 Czy teraz już takie przygotowania trwają? 00:07:27.550 --> 00:07:30.250 Trwają rozmowy między Ministerstwem Zdrowia. 00:07:31.250 --> 00:07:33.730 Czy coś się tutaj dzieje w tej kwestii? 00:07:33.830 --> 00:07:37.108 Czy na razie jeszcze wszyscy, jak przed pandemią COVID-19, 00:07:37.188 --> 00:07:38.370 widzą, że zbliża się 00:07:38.371 --> 00:07:43.190 zagrożenie, ale zupełnie nie reagują i czekają aż nastąpi wybuch? 00:07:43.765 --> 00:07:48.216 Jest kilka takich sytuacji, które pozwalają patrzeć 00:07:48.296 --> 00:07:51.490 na ten problem z pewnym optymizmem. 00:07:51.491 --> 00:07:55.930 Po pierwsze hasło projekt Tarcza Wschód. 00:07:56.490 --> 00:08:00.172 Jest to projekt, który moim zdaniem 00:08:00.252 --> 00:08:04.977 doskonale wpisuje się w zagadnienie zabezpieczenia medycznego. 00:08:05.210 --> 00:08:08.975 No bo jeżeli przygotowujemy pewien pas obronny 00:08:09.055 --> 00:08:12.882 sięgający dziesiątki kilometrów w głąb kraju, 00:08:12.962 --> 00:08:16.173 licząc od naszej granicy wschodniej, 00:08:16.174 --> 00:08:19.530 no to też musimy przygotować zaplecze medyczne. 00:08:19.531 --> 00:08:23.464 A zatem jest to świetna okazja do tego, aby takie działania podjąć 00:08:23.497 --> 00:08:25.323 i one już w jakimś stopniu się dzieją. 00:08:25.470 --> 00:08:28.210 Czyli jeżeli miałbym odpowiedzieć na to pytanie, 00:08:28.290 --> 00:08:29.670 to odpowiedź brzmi tak. 00:08:30.090 --> 00:08:34.630 Ze strategicznego punktu widzenia, czyli patrząc na to z góry jako państwo, 00:08:35.010 --> 00:08:37.030 mamy świadomość sytuacyjną. 00:08:37.830 --> 00:08:39.130 A to jest już dużo. 00:08:39.930 --> 00:08:41.230 Państwo ma świadomość. 00:08:41.350 --> 00:08:44.378 Państwo stawia sobie pytania, co należy zrobić 00:08:44.458 --> 00:08:47.077 i podejmuje w tym kierunku planowanie. 00:08:47.330 --> 00:08:51.850 Natomiast z punktu widzenia operacyjnego i taktycznego, czyli tego co się dzieje 00:08:51.851 --> 00:08:57.370 realnie na dole przy udziale ludzi, tutaj mamy wiele do zrobienia. 00:08:57.930 --> 00:09:02.350 Mam nadzieję, że niedługo te prace ruszą i już nie tylko z lotu ptaka będziemy 00:09:02.351 --> 00:09:07.030 oglądać gotowość naszego państwa, ale przede wszystkim my jako społeczeństwo 00:09:07.031 --> 00:09:10.190 będziemy mieli taką pewność, że coś w tym zakresie się dzieje. 00:09:10.191 --> 00:09:15.910 Panie profesorze, a czy my mamy napisane jakieś wytyczne, jakieś regulacje? 00:09:16.390 --> 00:09:18.750 Jak w ogóle to zabezpieczenie powinno wyglądać? 00:09:18.790 --> 00:09:25.390 Nie chodzi mi tylko o zabezpieczenie wojska, czy pola bitwy, czy pola walki, 00:09:25.810 --> 00:09:28.790 ale chodzi mi także o zabezpieczenie właśnie ludności cywilnej. 00:09:28.870 --> 00:09:32.310 Czy my opracowaliśmy już jakieś procedury? 00:09:33.690 --> 00:09:35.930 Znowu celne pytanie. 00:09:38.450 --> 00:09:42.209 Odpowiedź powinna być jednoznaczna 00:09:42.289 --> 00:09:43.590 i brzmi tak. 00:09:43.910 --> 00:09:49.070 Koncepcyjnie jesteśmy przygotowani do tego, aby taki projekt realizować. 00:09:49.071 --> 00:09:52.152 Właśnie przy okazji, ale to już wcześniej się zadziało, 00:09:52.232 --> 00:09:57.033 przy okazji projektu Tarcza Wschód została w siłach zbrojnych, 00:09:57.113 --> 00:10:00.074 za czasów jeszcze poprzedniego szefa sztabu, 00:10:00.154 --> 00:10:03.184 generała Andrzejczaka, wypracowana koncepcja, 00:10:03.264 --> 00:10:08.810 którą my roboczo nazywamy Planem Zabezpieczenia Medycznego Państwa. 00:10:08.811 --> 00:10:13.021 Zwracam uwagę na to, że wojsko, mając świadomość 00:10:13.101 --> 00:10:17.612 potencjalnego kryzysu militarnego, zajmuje się opracowaniem planu, 00:10:17.692 --> 00:10:23.250 który również wchodzi w obszary zasobów całego systemu ochrony zdrowia. 00:10:23.390 --> 00:10:25.162 Wracam do tego, o czym mówiłem. 00:10:25.630 --> 00:10:30.840 I tutaj muszę przyznać, że spotykam się z pozytywnym odzewem 00:10:30.920 --> 00:10:35.329 wielu, czy to polityków, czy decydentów szeroko rozumianych, 00:10:35.409 --> 00:10:37.330 którzy cieszą się z tego, 00:10:37.390 --> 00:10:42.105 że wojskowy myśli kategoriami nie tylko wojskowej służby zdrowia, 00:10:42.185 --> 00:10:43.730 ale całego systemu. 00:10:43.731 --> 00:10:48.610 Bo jeszcze raz powtórzę, państwo broni się wszystkimi swoimi zasobami. 00:10:49.290 --> 00:10:50.910 Armia niczego nie wytwarza. 00:10:51.720 --> 00:10:56.370 Armia dysponuje tym, co daje jej państwo i społeczeństwo. 00:10:56.470 --> 00:11:02.030 O ile to państwo i społeczeństwo ma taką wolę, ma taki interes. 00:11:02.430 --> 00:11:06.109 Tu wraca stara zasada Klauzewica o tym, czym jest wojna, 00:11:06.110 --> 00:11:11.250 że jest sposobem realizacji polityki tylko innymi metodami. 00:11:11.370 --> 00:11:14.610 A zatem wojsko realizuje strategię państwa. 00:11:14.990 --> 00:11:16.930 Ja myślę, że to dobrze, że wojsko realizuje tę strategię 00:11:17.010 --> 00:11:20.078 i dobrze, że wojsko myśli o tym zabezpieczeniu cywilnym, 00:11:20.158 --> 00:11:22.676 dlatego że myślę, że my jednak ludzie cywilni 00:11:22.756 --> 00:11:26.410 nie mamy zielonego pojęcia o tym, jak to zabezpieczenie stworzyć. 00:11:26.411 --> 00:11:29.490 To jednak nie dzieje się to w naszym kraju zawsze, 00:11:29.570 --> 00:11:34.336 ale tym razem wydarzyło się tak, że właściwa osoba na właściwym miejscu 00:11:34.416 --> 00:11:37.294 chyba dostała właściwe zadanie do wykonania, 00:11:37.374 --> 00:11:41.031 która ma o tym pojęcie i która nie tylko zna wojnę z teorii, 00:11:41.111 --> 00:11:42.450 ale także z praktyki. 00:11:42.525 --> 00:11:44.629 Patrzymy na to jeszcze raz powtórzę 00:11:44.709 --> 00:11:47.670 przez pryzmat naszych doświadczeń wcześniejszych. 00:11:47.910 --> 00:11:52.090 Przy czym te wcześniejsze doświadczenia, mówię o konfliktach czy w Iraku, 00:11:52.170 --> 00:11:55.670 Afganistanie to była klasyczna wojnanekspedycyjna. 00:11:55.730 --> 00:12:01.610 To jest zupełnie inny rodzaj zabezpieczenia i prowadzenia działań. 00:12:01.650 --> 00:12:04.150 Zabezpieczenia medycznego i prowadzenia działań. 00:12:04.225 --> 00:12:09.049 My, biorąc pod uwagę zagrożenia z jakimi mamy dziś do czynienia, 00:12:09.129 --> 00:12:11.874 Zagrożenia ze wschodu, musimy myśleć 00:12:11.954 --> 00:12:15.550 kategoriami prowadzenia ochrony naszych granic, 00:12:15.590 --> 00:12:20.010 ochrony naszego państwa, społeczeństwa, wszystkich tych wartościowych, 00:12:20.030 --> 00:12:21.269 krytycznych, infrastruktury krytycznej, 00:12:21.349 --> 00:12:24.491 tych krytycznych dla funkcjonowania państwa elementów. 00:12:24.750 --> 00:12:26.630 A to jest zupełnie co innego. 00:12:26.930 --> 00:12:29.117 W związku z tym to jest w pewnym stopniu 00:12:29.197 --> 00:12:32.390 też wyzwanie dla sił zbrojnych, ale dla państwa. 00:12:32.440 --> 00:12:36.940 Wyzwanie polegające na tym, że ktoś powie, no dobrze, ale przecież 00:12:36.960 --> 00:12:41.074 wcześniej mieliśmy 30 lat temu prawie pół milionową armię. 00:12:41.080 --> 00:12:50.221 Gdzieś ta wiedza, te plany, one są, no pewnego rodzaju wiedza ukryta 00:12:50.256 --> 00:12:54.709 i jakaś funkcjonuje, czy wśród ludzi, czy jej szczątki przynajmniej. 00:12:54.790 --> 00:12:58.440 Mieliśmy bardzo silnie, przypomnę, rozwiniętą obronę cywilną, 00:12:58.520 --> 00:13:03.250 która przez lata, delikatnie mówiąc, uległa pewnej dekapitalizacji. 00:13:03.810 --> 00:13:05.949 Ale myślę, że 30 lat temu my się przygotowywaliśmy 00:13:06.029 --> 00:13:07.190 na inny konflikt zbrojeny. 00:13:07.510 --> 00:13:08.070 Świetna uwaga. 00:13:08.130 --> 00:13:11.390 I że jednak te zagrożenia... Właśnie do tego zmierzam. 00:13:11.770 --> 00:13:14.838 Tylko, że myśmy mieli tam przypisaną rolę taką, 00:13:14.918 --> 00:13:17.310 że mieliśmy zdążyć jedynie za kimś. 00:13:17.490 --> 00:13:19.662 Nie będę wymieniał nazwy tego państwa. 00:13:20.810 --> 00:13:24.609 Natomiast dzisiaj mamy dokładnie takie zadanie, 00:13:24.689 --> 00:13:27.570 jakie wtedy miały kraje zachodnie. 00:13:28.050 --> 00:13:31.895 Czyli to też jest dla nas doskonała okazja, żebyśmy to, co oni ćwiczyli 00:13:31.975 --> 00:13:37.170 przez lata zimnej wojny, abyśmy aplikowali do naszych warunków. 00:13:37.670 --> 00:13:41.510 I tu jest też bardzo istotna uwaga, żeby też wszyscy mieli świadomość. 00:13:41.511 --> 00:13:44.310 Jako członek Paktu Północnoatlantyckiego, 00:13:44.390 --> 00:13:49.330 nasze siły zbrojne, owszem przygotowują swoje plany obrony. 00:13:49.390 --> 00:13:54.315 Plany ewentualnościowe, ale też one się w pierwszym kroku wpisują 00:13:54.395 --> 00:13:56.010 w zadania Sojuszu. 00:13:56.130 --> 00:13:58.657 Dlatego, że tak naprawdę pierwszymi wojskami, 00:13:58.737 --> 00:14:02.410 które wejdą do walki na terenie kraju, to będą wojska Sojuszu. 00:14:02.490 --> 00:14:05.811 Wyobrażam sobie wojnę i wyobrażam sobie 00:14:05.891 --> 00:14:08.770 bardzo trudne sytuacje medyczne. 00:14:08.771 --> 00:14:14.070 Takie, z którymi lekarze tak naprawdę mogli nigdy nie mieć do czynienia. 00:14:14.330 --> 00:14:20.010 To mogą być operacje, które będą wymagały zimnej krwi, szybkiej reakcji, 00:14:20.270 --> 00:14:21.750 operacje bardzo krwawe. 00:14:21.870 --> 00:14:23.524 Lekarze mogą zobaczyć takie przypadki, 00:14:23.604 --> 00:14:27.170 których nigdy nie widzieli, na które nie są gotowi. 00:14:27.330 --> 00:14:29.630 Jak pan profesor patrzy na tą sytuację? 00:14:30.230 --> 00:14:32.550 Myśli pan, że jeżeli do tego dojdzie, 00:14:32.630 --> 00:14:35.570 to my sobie poradzimy, bo widzimy, co dzieje się na Ukrainie. 00:14:35.571 --> 00:14:37.550 To nie jest tak, że tam giną wojskowi. 00:14:37.551 --> 00:14:39.370 Tam regularnie giną cywile. 00:14:39.750 --> 00:14:42.177 Tam regularnie cywile potrzebują pomocy medycznej 00:14:42.257 --> 00:14:43.810 i to wysoce specjalistycznej. 00:14:43.850 --> 00:14:47.990 Kiedy oglądamy obrazy ludzi, którzy są praktycznie cali zabandażowani, 00:14:48.050 --> 00:14:52.630 nie mają kończyn, to to są rzeczy, których polscy lekarze raczej nie widują na co dzień. 00:14:52.870 --> 00:14:53.470 Dokładnie. 00:14:53.830 --> 00:14:57.022 Dodajmy jeszcze do tego na przykład taką informację, 00:14:57.102 --> 00:14:59.978 która też buduje każdemu pewnego rodzaju świadomość, 00:15:00.058 --> 00:15:02.887 czym jest wojna i jaką tragedią dla społeczeństwa i państwa, 00:15:02.967 --> 00:15:07.510 że każdego dnia na Ukrainie wykonuje się od 100 do 200 amputacji. 00:15:07.830 --> 00:15:12.510 Każdego dnia, poniedziałek, piątek, sobotę, niedzielę, każdego dnia. 00:15:12.570 --> 00:15:13.870 Taka jest statystyka. 00:15:14.030 --> 00:15:19.570 Proszę zobaczyć, jakie to ma katastrofalne skutki dla poszczególnych ludzi, 00:15:19.590 --> 00:15:24.630 ale również dla państwa, bo przecież to ludzie budują państwo. 00:15:24.770 --> 00:15:31.470 Siła państwa opiera się, jego bogactwo, opiera się na tym, jak bogaci, 00:15:31.610 --> 00:15:38.490 jak silni, jak identyfikujący są ze swoim państwem, społeczeństwem są obywatele. 00:15:39.350 --> 00:15:42.558 W związku z tym, jeżeli o mowa o przygotowaniu, 00:15:42.638 --> 00:15:45.070 to ja bym użył takiego określenia. 00:15:45.090 --> 00:15:47.262 To jest tak, jak z występem publicznym. 00:15:48.310 --> 00:15:50.368 Jeżeli, wiadomo, każdy się stresuje. 00:15:50.690 --> 00:15:52.938 Z upływem czasu ten stres staje się mniejszy, 00:15:53.018 --> 00:15:55.784 ale można w pewnym stopniu ten stres obniżyć, 00:15:55.864 --> 00:15:58.396 jeżeli zbudujesz sobie pewną wizualizację, 00:15:58.476 --> 00:16:03.621 a już w ogóle da ci wiele, jeżeli udasz się na to miejsce, gdzie masz wystąpić. 00:16:03.701 --> 00:16:05.966 Zobaczysz przestrzeń, odległości, 00:16:06.046 --> 00:16:09.638 wyobrażysz siebie już w momencie samego wystąpienia. 00:16:09.718 --> 00:16:13.530 To pozwoli ci już w jakimś stopniu zapanować nad emocjami. 00:16:13.570 --> 00:16:14.870 To jest krok pierwszy. 00:16:15.190 --> 00:16:19.490 Krok drugi to oczywiście, może sobie wyobrażać, ale musisz być przygotowany. 00:16:19.510 --> 00:16:19.950 Ten pierwszy raz. 00:16:19.951 --> 00:16:24.190 Musisz umieć mówić, tak samo jako lekarz. 00:16:24.330 --> 00:16:26.130 Musisz posiadać wiedzę fachową. 00:16:26.770 --> 00:16:28.830 Ale też wracam do tego pierwszego. 00:16:28.950 --> 00:16:30.410 Musisz się z tym obyć. 00:16:32.190 --> 00:16:34.511 Świetnym przykładem jest to, 00:16:34.591 --> 00:16:39.190 jakie odsetki przypadków PTSD, czyli stresu pola walki, 00:16:39.370 --> 00:16:42.617 i to dotyczy zarówno danych naszych, jak i amerykańskich 00:16:42.697 --> 00:16:44.390 misji w Iraku, Afganistanie. 00:16:44.430 --> 00:16:45.850 One są bardzo do siebie podobne. 00:16:45.930 --> 00:16:50.530 Jakie odsetki rejestrowaliśmy u żołnierzy Wojsk Specjalnych. 00:16:50.550 --> 00:16:51.330 Ile to było procent? 00:16:51.510 --> 00:16:52.030 No właśnie. 00:16:52.310 --> 00:16:54.950 Czyli tych, którzy można powiedzieć są dobierani. 00:16:55.030 --> 00:16:57.150 Są dobierani, są przygotowani. 00:16:57.490 --> 00:17:01.738 I tych, którzy zapragnęli być żołnierzem, przeszli jakieś szkolenie, 00:17:01.818 --> 00:17:04.210 zostali skierowani w rejon konfliktu. 00:17:05.210 --> 00:17:08.290 W przypadku tych pierwszych jest to od 0 do 2 procent maksimum. 00:17:08.310 --> 00:17:10.530 W przypadku tych drugich minimum 25. 00:17:10.730 --> 00:17:13.430 To pokazuje, co znaczy przygotowanie. 00:17:13.680 --> 00:17:20.290 Musimy mieć świadomość, obyć się i oczywiście właściwie do tego fachowo przygotować. 00:17:20.570 --> 00:17:24.399 A chyba na początku to trzeba sobie to wszystko poustawiać w głowie. 00:17:24.990 --> 00:17:30.590 Ale też myślę o tym, że kiedy mamy te odsetki na poziomie ponad 20 procent, 00:17:32.350 --> 00:17:35.581 to oprócz tego, że powinniśmy przygotować kadrę medyczną 00:17:35.661 --> 00:17:39.408 do tego, żeby mogła zabezpieczyć obywateli, to chyba musimy przygotować kolejną kadrę, 00:17:39.488 --> 00:17:42.391 która potem będzie mogła zabezpieczyć tych lekarzy, 00:17:42.471 --> 00:17:44.857 żeby pomóc im poradzić sobie z tymi emocjami, 00:17:44.937 --> 00:17:49.994 z tym stresem, że może już teraz ktoś powinien zacząć od nimi o tym rozmawiać, 00:17:50.074 --> 00:17:53.181 powinny być prowadzone jakieś spotkania z psychologiem, 00:17:53.261 --> 00:17:58.150 z kimś, kto w ogóle będzie potrafił właśnie wyselekcjonować w ogóle tych ludzi, 00:17:58.230 --> 00:18:01.170 którzy mogą, którzy nadają się do tej obrony. 00:18:01.350 --> 00:18:04.670 Tutaj właśnie przechodzimy do tematu budowy 00:18:04.750 --> 00:18:08.274 państwowego systemu zabezpieczenia medycznego, 00:18:08.354 --> 00:18:12.750 czyli czegoś, co wpisuje się w koncepcję Tarczy Wschód. 00:18:12.870 --> 00:18:16.930 Oczywiście tak, bo takie przygotowania to są. 00:18:17.090 --> 00:18:21.610 Numer jeden oczywiście ludzie, ale również odpowiednia infrastruktura, 00:18:21.990 --> 00:18:23.990 odpowiednie materiały, środki, leki. 00:18:24.230 --> 00:18:28.430 Wszystkie te elementy powinny być w odpowiednich miejscach zgromadzone, 00:18:28.530 --> 00:18:32.110 przygotowane, a ludzie przeszkoleni do korzystania z nich. 00:18:32.270 --> 00:18:34.110 Panie generale, ja przepraszam, wejdę w słowo. 00:18:34.190 --> 00:18:38.250 Czyli gdyby teraz, na przykład dzisiaj w nocy, doszło do ataku na Polskę, 00:18:38.251 --> 00:18:39.944 my nie jesteśmy gotowi, bo... 00:18:40.024 --> 00:18:43.391 Jako wojskowy nie mogę udzielić odpowiedzi na to pytanie. 00:18:44.770 --> 00:18:46.710 Jako państwo zawsze jesteśmy gotowi. 00:18:46.790 --> 00:18:47.770 Rozumiem, no ale skoro... 00:18:47.771 --> 00:18:51.610 Natomiast możemy zrobić wiele, aby być jeszcze bardziej przygotowani. 00:18:51.690 --> 00:18:54.319 Rozumiem, bo ja myślę, że na przykład Polacy... 00:18:55.250 --> 00:18:58.955 No właśnie, a co taki każdy Polak powinien mieć w apteczce 00:18:58.956 --> 00:19:02.590 na wypadek, gdyby jednak doszło do konfliktu zbrojnego? 00:19:03.740 --> 00:19:08.253 Ja mam w apteczce swój bandaż elastyczny, mam leki przeciwbólowe, 00:19:08.333 --> 00:19:12.850 no i pewnie jakieś resztki leków, które mi zostały z infekcji. 00:19:13.570 --> 00:19:14.450 I w sumie nic więcej. 00:19:14.550 --> 00:19:18.230 Czy ja powinnam iść do apteki i zrobić jakieś zakupy, żebym była gotowa? 00:19:18.310 --> 00:19:23.810 To jest bardzo dobry kierunek, na pewno duże ilości gazy, żeby zaopatrzyć 00:19:23.811 --> 00:19:28.171 ewentualne miejsce, będące raną, czy postrzałową, 00:19:28.172 --> 00:19:30.790 czy raną spowodowaną urazem wielonarządowym. 00:19:30.890 --> 00:19:35.275 Należy numer jeden, jeżeli rozmawiamy o konflikcie zbrojnym, 00:19:35.355 --> 00:19:36.790 opaska uciskowa. 00:19:37.290 --> 00:19:39.810 Czyli ten jednak mój bandaż jest dobry elastyczny. 00:19:39.890 --> 00:19:44.970 Zdecydowanie proponuję zaopatrzeć się w specjalne opaski uciskowe. 00:19:45.110 --> 00:19:51.590 Są takie, które pozwalają właściwie ucisnąć, zacisnąć na szynie i zablokować, 00:19:52.190 --> 00:19:55.250 a następnie odpuszczać, co jakiś czas aby nie dopuścić do martwicy. 00:19:55.251 --> 00:19:59.150 Umiejętność posługiwania się opaską uciskową i też jej przede wszystkim 00:19:59.151 --> 00:20:05.034 posiadanie jest jedną z kluczowych umiejętności właśnie 00:20:05.035 --> 00:20:08.086 w obszarze szerokorozumionej medycyny pola walki. 00:20:09.450 --> 00:20:15.290 I ktoś powie, no cóż, trudnego, prawda, no, wystarczy założyć zacisnąć. 00:20:15.390 --> 00:20:19.490 Owszem, tak, tylko nasze doświadczenia, robiliśmy takie badania, pokazują, 00:20:19.570 --> 00:20:23.910 że nawet osoby, które są, można powiedzieć, profesjonalistami, 00:20:24.150 --> 00:20:29.360 bo mówimy o naszych medykach wojskowych, w trakcie ćwiczeń, czyli jest stres 00:20:29.440 --> 00:20:37.690 i jest odpowiednia dynamika, posługiwały się tym narzędziem skutecznie w około 70%. 00:20:37.715 --> 00:20:44.430 Aż 30% osób było pewne, że założyło właściwie opaskę, po czym my, kontrolując 00:20:44.490 --> 00:20:49.552 to badaniem USG, oceniając przepływ naczyniowy, 00:20:49.553 --> 00:20:52.410 udowadnialiśmy, że ten człowiek dalej krwawi. 00:20:52.560 --> 00:20:57.328 I mówimy o medykach, czyli patrząc na nas, na ludność cywilną, 00:20:57.329 --> 00:20:59.710 to absolutnie takich umiejętności pewnie nie posiadamy. 00:20:59.850 --> 00:21:03.790 Ale właśnie, czy te wszystkie projekty wojskowe, których pan generał mówił, 00:21:03.850 --> 00:21:07.612 które za chwilę mają w naszym kraju startować, 00:21:07.613 --> 00:21:10.470 czy one także przewidują szkolenia cywilów? 00:21:10.790 --> 00:21:11.410 Muszą. 00:21:12.050 --> 00:21:16.230 I to jest właśnie, między innymi, idea tworzenia tego systemu bezpieczeństwa 00:21:16.231 --> 00:21:22.690 medycznego państwa, dlatego, że ja stoję na stanowisku, że tak jak w każdym 00:21:22.915 --> 00:21:26.744 przypadku, tak tutaj szczególnie trzeba kierować się racjonalnością. 00:21:27.410 --> 00:21:32.730 Za racjonalnością stoi, raz stoją oczywiście koszty, zasoby, no bo jednak 00:21:32.731 --> 00:21:39.350 decydując się na stworzenie konkretnych podmiotów leczniczych, które będą 00:21:39.351 --> 00:21:43.510 obsadzone, przygotowaną, przeszkoloną wcześniej kadrą, która będzie z kolei 00:21:43.511 --> 00:21:46.870 wyposażona w odpowiedni sprzęt, materiały medyczne. 00:21:47.120 --> 00:21:52.125 Specyficzne dla tych, które używamy w medycynie pola walki, 00:21:52.205 --> 00:21:57.210 no to wiąże się z odpowiednim nakładem i kosztami państwa. 00:21:57.950 --> 00:22:01.030 I pytanie, to w takim razie chcemy to zrobić wszędzie? 00:22:01.170 --> 00:22:06.410 Czy w województwie dolnośląskim, zachodnie pomorskim również odpowiadam? 00:22:06.550 --> 00:22:08.608 Tak, ale nie w pierwszej kolejności. 00:22:09.170 --> 00:22:15.050 Czyli racjonalność to są koszty, ale jest jeszcze jeden bardziej istotny czynnik czasu. 00:22:15.450 --> 00:22:22.210 My nie mamy czasu na to, abyśmy teraz budowali taki ogólnokrajowy, szeroki projekt. 00:22:22.510 --> 00:22:26.010 Nie, powinniśmy skupić się na tym, co dziś jest priorytetem, a priorytetem 00:22:26.011 --> 00:22:30.230 jest zabezpieczenie medyczne części wschodniej naszego kraju. 00:22:30.310 --> 00:22:34.370 Na pytanie, o jakiej głębokości mówimy, do linii Wisły. 00:22:34.970 --> 00:22:39.894 A czy my Polacy, będąc ludźmi racjonalnymi, 00:22:39.895 --> 00:22:42.930 powinniśmy może właśnie poszerzyć swoją wiedzę? 00:22:43.010 --> 00:22:45.753 Czy może warto by było pójść na jakieś szkolenie? 00:22:46.090 --> 00:22:51.030 Czy może Wojskowy Instytut Medyczny organizuje takie szkolenia dla cywilów 00:22:51.031 --> 00:22:55.010 gdzieś, gdzie ja bym mogła pójść i nauczyć się używać tej opaski uciskowej? 00:22:55.090 --> 00:22:58.710 Zakładam się, że mój lekarz podstawowej opieki zdrowotnej nie ma czasu na to, 00:22:58.790 --> 00:23:01.204 że jak przyjdę do niego na wizytę, przyniosę opaskę 00:23:01.284 --> 00:23:03.310 i powiem panie doktorze, a tu bym się chciała nauczyć. 00:23:03.430 --> 00:23:04.670 Czy pan doktor pomoże mi? 00:23:04.710 --> 00:23:05.790 To on nie będzie miał na to czasu. 00:23:05.890 --> 00:23:07.890 Więc gdzie ja mogę uzupełnić swoją wiedzę? 00:23:07.970 --> 00:23:09.270 Dokładnie tak. 00:23:09.390 --> 00:23:11.880 Między innymi Wojskowy Instytut Medyczny prowadzi 00:23:11.960 --> 00:23:15.870 takie szkolenia dla, powiedzmy, osób zainteresowanych. 00:23:16.050 --> 00:23:18.290 Są to szkolenia fakultatywne, podkreślam. 00:23:18.370 --> 00:23:22.710 Czyli one nie są wymagane na żadnym poziomie kształcenia medycznego. 00:23:22.711 --> 00:23:28.430 Tym niemniej, muszę przyznać, że spora ilość medyków, i to w każdej grupie 00:23:28.431 --> 00:23:31.163 zawodowej, okazuje zainteresowanie i uczestniczy 00:23:31.203 --> 00:23:33.910 w takich szkoleniach, co nas bardzo cieszy. 00:23:34.550 --> 00:23:37.937 I liczę, że tych osób będzie coraz więcej, 00:23:38.017 --> 00:23:41.730 dlatego że być przygotowanym to jest podstawa. 00:23:41.955 --> 00:23:45.492 Teraz też powiedzmy sobie, nie oczekujemy od państwa, 00:23:45.572 --> 00:23:47.750 od osób zainteresowanych tego, 00:23:47.910 --> 00:23:53.050 że będziecie specjalistami w szyciu ran. 00:23:53.230 --> 00:23:54.530 Bo też uczymy tego. 00:23:54.690 --> 00:23:57.890 To jest już ten najwyższy poziom zaawansowania. 00:24:01.030 --> 00:24:04.320 Korzystamy tutaj z materiałów tkankowych 00:24:04.400 --> 00:24:08.690 po to, aby maksymalnie zobiektywizować te szkolenia. 00:24:08.790 --> 00:24:11.511 Ale chcielibyśmy, przede wszystkim ja chciałbym, 00:24:11.591 --> 00:24:13.430 żeby zdecydowana większość osób 00:24:13.431 --> 00:24:18.270 miała szeroko rozumiane takie ogólne pojęcie na temat właśnie tego, 00:24:19.530 --> 00:24:22.730 jak założyć opaskę, jak postępować w przypadku zdarzenia. 00:24:23.070 --> 00:24:26.728 Medycyna wojskowa ma bardzo wiele wspólnego z medycyną katastrof. 00:24:26.910 --> 00:24:30.630 To są wzajemnie przenikające się obszary. 00:24:31.150 --> 00:24:33.191 I w jednej i w drugiej dziedzinie 00:24:33.271 --> 00:24:35.690 obowiązuje podstawowa zasada - procedura. 00:24:36.240 --> 00:24:39.950 Tam każdy wie, co ma w danym momencie robić. 00:24:40.070 --> 00:24:41.450 Każdy ma swoje zadanie. 00:24:42.370 --> 00:24:49.370 Jeżeli ktoś widział może na zdjęciach, na przykład jak funkcjonuje SOR 00:24:49.371 --> 00:24:51.124 w Wojskowym Instytucie Medycznym, 00:24:51.204 --> 00:24:53.650 to tam czasami można znaleźć takie zdjęcia, 00:24:53.730 --> 00:24:59.030 w których nad pacjentem, który został przywieziony przez Zespoły Ratownictwa 00:24:59.031 --> 00:25:04.030 Medycznego, po na przykład poważnym wypadku komunikacyjnym, wokół niego, 00:25:04.070 --> 00:25:09.170 wokół noszy jest 5-6 medyków różnych specjalności. 00:25:09.190 --> 00:25:10.676 Oczywiście tego nie widać. 00:25:11.490 --> 00:25:14.750 No i wiele osób przyjmują, ale to tak wygląda, to tak się zbiegli. 00:25:14.830 --> 00:25:15.370 Nie, nie. 00:25:15.570 --> 00:25:17.290 Każdy z nich ma swoją rolę. 00:25:17.470 --> 00:25:20.650 Jeden ocenia funkcje, parametry życiowe. 00:25:20.770 --> 00:25:24.810 Jest osoba, która wszystko to spisuje, raportuje i tak dalej, i tak dalej. 00:25:24.890 --> 00:25:25.810 To są procedury. 00:25:26.150 --> 00:25:33.150 I jeżeli nie będziemy mieli we krwi tego, no to niestety nie będziemy mogli 00:25:33.151 --> 00:25:35.250 powiedzieć, że jesteśmy dobrze przygotowani. 00:25:35.330 --> 00:25:40.130 To trzeba umieć wykonać po obudzeniu w środku nocy automatycznie. 00:25:40.510 --> 00:25:42.770 Tylko lekarze mogą skorzystać z tych szkoleń? 00:25:42.850 --> 00:25:47.511 Czy także dla osób, które nie wykonują zawodu medycznego takie szkolenia się odbywają? 00:25:47.610 --> 00:25:50.510 Robimy takie szkolenia dla wszystkich osób. 00:25:51.670 --> 00:25:53.783 Zarówno dla osób spoza zawodów medycznych, 00:25:53.863 --> 00:25:57.170 ale też i oczywiście dla osób wykonujących zawody medyczne. 00:25:57.350 --> 00:26:01.195 I tutaj, tak jak mówię, zarówno dla ratowników, pielęgniarek, 00:26:01.275 --> 00:26:02.530 jak i lekarzy. 00:26:02.531 --> 00:26:08.250 Ten poziom zaawansowania trudności dobieramy do potrzeb, do tego, 00:26:08.530 --> 00:26:10.250 jakie oczekiwania ma druga strona. 00:26:10.330 --> 00:26:13.455 Bardzo ważnym i tutaj dobrym pytaniem jest uwaga 00:26:13.456 --> 00:26:15.970 dotycząca właśnie osób spoza branży medycznej. 00:26:16.030 --> 00:26:17.050 Czy one też powinny? 00:26:17.100 --> 00:26:21.489 Zdecydowanie tak, dlatego że umiejętność zachowania się 00:26:21.490 --> 00:26:24.650 w takich sytuacjach czasami może uratować życie. 00:26:24.750 --> 00:26:29.075 Ja pamiętam, kilka lat temu organizowaliśmy takie szkolenie 00:26:29.155 --> 00:26:30.770 dla jednego z banków. 00:26:30.950 --> 00:26:32.250 Zaskakujące, prawda? 00:26:33.070 --> 00:26:37.110 Ale, udało nam się w trakcie rozmów, zupełnie przypadkowa sytuacja. 00:26:37.850 --> 00:26:40.990 Rozmawialiśmy o zabezpieczeniu antyterrorystycznym. 00:26:40.991 --> 00:26:43.570 No i bank był taki przekonany, pewny, nie? 00:26:43.650 --> 00:26:45.110 Mamy ochronę, tu wszystko. 00:26:45.190 --> 00:26:48.010 No ale tak, no dobrze, ale wchodzą terroryści. 00:26:48.430 --> 00:26:48.790 I co? 00:26:48.910 --> 00:26:50.910 Pojawią się osoby ranne. 00:26:51.430 --> 00:26:54.708 No i tu nagle się okazało, że faktycznie nie potrafimy, 00:26:54.788 --> 00:26:56.591 nie mamy zupełnie tej wiedzy. 00:26:56.775 --> 00:27:03.690 I przeszkolenie personelu w banku było prowadzone pod kątem udzielenia pomocy 00:27:03.691 --> 00:27:06.390 osobom na przykład ranym w trakcie takiego napadu. 00:27:06.470 --> 00:27:11.410 Mam takie poczucie, że my w ogóle rzadko jeszcze kilka lat temu myśleliśmy o tym, 00:27:11.530 --> 00:27:15.070 że właśnie powinniśmy potrafić udzielać pomocy. 00:27:15.410 --> 00:27:18.790 Nawet pierwszej pomocy, kiedy ktoś po prostu zasłabł 00:27:18.791 --> 00:27:21.620 na ulicy, upadł. Wielu ludzi, się bało to robić. 00:27:21.870 --> 00:27:25.310 Chyba trochę Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy 00:27:25.311 --> 00:27:28.470 ociepliła to zadanie i też pokazała Polakom, jak to robić. 00:27:28.720 --> 00:27:30.850 Teraz też więcej szkoleń. 00:27:30.890 --> 00:27:37.290 Pojawiają się takie szkolenia w szkołach, więc myślę, że już tej osoby, która wymaga 00:27:37.291 --> 00:27:41.250 pomocy, jeżeli spotykamy ją na ulicy, to już trochę mniej się boimy. 00:27:42.890 --> 00:27:46.930 Ale myślę, że ta pomoc, o której pan generał dzisiaj mówi, czyli taka właśnie 00:27:47.010 --> 00:27:51.497 na polu walki, to jest jeszcze coś, co w świadomości 00:27:51.498 --> 00:27:54.750 większości osób w społeczeństwie nie jest dobrze zbudowane. 00:27:54.751 --> 00:27:58.690 Przynajmniej myślę, że wyobrażenia a rzeczywistość to są dwie różne rzeczy. 00:27:58.770 --> 00:28:04.230 Ale część lekarzy w Polsce wybiera się regularnie na Ukrainę. 00:28:04.290 --> 00:28:11.830 I tam pomaga lekarzom leczyć osoby właśnie, które straciły swoje zdrowie w wyniku wojny. 00:28:11.910 --> 00:28:14.745 Czy po tym, jak ci lekarze przyjeżdżają do Polski, 00:28:14.825 --> 00:28:17.190 to jakie są doświadczenia pana generała? 00:28:17.210 --> 00:28:20.168 Oni się dzielą swoimi doświadczeniami, szkolą też Polaków 00:28:20.248 --> 00:28:22.510 czy raczej zachowują tę wiedzę dla siebie? 00:28:22.511 --> 00:28:26.865 Zdecydowana większość to są osoby, które przywożą 00:28:26.866 --> 00:28:31.740 tę wiedzę i następnie starają się aplikować tutaj na miejscu. 00:28:32.570 --> 00:28:36.310 Wynika to z dwóch powodów. 00:28:36.510 --> 00:28:40.220 To jest takie osoby jak na przykład Damian Duda, 00:28:40.221 --> 00:28:43.510 czyli powiedzmy taka medycyna typowo taktyczna. 00:28:43.560 --> 00:28:47.593 Wynika to z przekonania tej osoby, że nabyłem wiedzy i uważam, 00:28:47.673 --> 00:28:50.914 że mamy w tej materii sporo do powiedzenia 00:28:50.994 --> 00:28:53.291 i chętnie podzielę się z tym. 00:28:53.371 --> 00:28:55.984 Nawet z Wojskową Służbą Zdrowia. 00:28:56.064 --> 00:29:00.750 Były takie spotkania, które z Damianem Dudą się odbywały. 00:29:01.150 --> 00:29:06.710 Ale też jest spora część wizyt zorganizowanych przez różnego rodzaju instytucje. 00:29:06.711 --> 00:29:12.570 To często instytucje państwowe, czyli nasz personel delegowany na Ukrainę, 00:29:12.830 --> 00:29:15.890 na przykład w celu szkolenia tamtejszego personelu medycznego. 00:29:15.970 --> 00:29:19.990 No i siłą rzeczy te osoby wracają następnie do Polski i dzielą się tym, co tam widzieli. 00:29:20.590 --> 00:29:23.194 Czyli wydaje się, że wystarczy to jeszcze lepiej poukładać 00:29:23.274 --> 00:29:24.950 i naprawdę zacząć te przygotowania. 00:29:25.030 --> 00:29:30.070 I to jest możliwe, żebyśmy w miarę krótkim czasie byli choć trochę przygotowani, 00:29:30.150 --> 00:29:31.910 ale chcielibyśmy być dostatecznie przygotowani. 00:29:31.911 --> 00:29:37.030 No właśnie, a przedmiot edukacja zdrowotna za rok ma pojawić się w szkołach. 00:29:37.270 --> 00:29:42.470 Czy tam też elementy tej medycyny pola walki powinny się pojawić? 00:29:42.650 --> 00:29:47.110 Czy także tu jest miejsce na to, żeby już z dziećmi rozmawiać 00:29:47.190 --> 00:29:49.250 o zabezpieczeniu, o pomocy? 00:29:49.410 --> 00:29:50.990 Myślę, że na pewno jest. 00:29:50.991 --> 00:29:55.970 Oczywiście w ograniczonym wymiarze, ale przede wszystkim zbudowanie pewnej świadomości. 00:29:55.971 --> 00:30:00.692 Czym ta medycyna, czym zabezpieczenie medyczne tego typu 00:30:00.693 --> 00:30:04.534 obrażeń różni się od tego, co spotykamy w warunkach cywilnych? 00:30:06.150 --> 00:30:12.190 Użyję takiego często używanego określenia, że w standardzie postępowania 00:30:12.191 --> 00:30:16.140 ratowniczego, reanimacyjnego w środowisku cywilnym, 00:30:16.220 --> 00:30:19.531 w życiu cywilnym, używamy tej metody ABC. 00:30:20.210 --> 00:30:25.153 Czyli przede wszystkim punkt pierwszy, udrożnić drogi oddechowe, 00:30:25.233 --> 00:30:28.990 przywróć oddech, a następnie przywróć krążenie. 00:30:29.690 --> 00:30:34.470 W przypadku obrażeń pola walki, zwłaszcza ran postrzałowych, my to odwracamy. 00:30:35.230 --> 00:30:38.150 To można powiedzieć, no tak, ale to trzeba wiedzieć. 00:30:38.410 --> 00:30:39.750 Tak, to trzeba wiedzieć. 00:30:39.830 --> 00:30:46.830 To trzeba wiedzieć po to, aby uniknąć sytuacji takich, których też w Polsce 00:30:46.920 --> 00:30:56.560 byliśmy świadkami, kiedy pod okiem kamer prowadzono reanimację osoby, która została 00:30:58.070 --> 00:31:05.070 poważnie ugodzona ostrym przedmiotem w sytuacji, kiedy z każdym uciskiem serca 00:31:05.071 --> 00:31:09.990 doprowadzano tak naprawdę do przesunięcia tych resztek krwi, jakie były w naczyniach 00:31:09.991 --> 00:31:14.990 poza naczynia, czyli pogłębialiśmy wstrząsy i wszystkie związane z tym komplikacje. 00:31:15.750 --> 00:31:20.730 Utrzymanie krążenia, wypełnienie łożyska naczyniowego, bo to często to jest metoda, 00:31:20.731 --> 00:31:25.210 czyli zaopatrzenie rany, przerwanie krwotoku i wypełnienie łożyska 00:31:25.211 --> 00:31:29.023 naczyniowego najpierw płynem, potem krwią, preparatami 00:31:29.024 --> 00:31:32.730 krwiopochodnymi jest podstawą właśnie medycyny pola walki. 00:31:32.731 --> 00:31:38.150 Stąd my też stosujemy, to jest też kolejna uwaga pod adresem, bo używałem takiego 00:31:38.200 --> 00:31:43.010 określenia, że zaznajomienie się z materiałami medycznymi specyficznymi 00:31:43.011 --> 00:31:44.403 dla Wojskowej Służby Zdrowia, 00:31:44.483 --> 00:31:47.110 stosujemy właśnie takie materiały, których nie używamy 00:31:47.111 --> 00:31:49.810 w środowisku cywilnym, bo nie ma takiej potrzeby. 00:31:50.750 --> 00:31:55.910 Jesteśmy wspaniałym krajem, w którym sytuacje typu postrzały 00:31:55.990 --> 00:31:58.330 zdarzają się sporadycznie. 00:31:58.331 --> 00:32:03.310 Akurat uśmiecham się, bo na myśl przychodzi mi wizyta kolegów Armii 00:32:03.311 --> 00:32:07.994 Amerykańskiej sprzed bodajże roku, którzy rozmawialiśmy 00:32:07.995 --> 00:32:11.110 na temat doświadczeń związanych z zaopatrzeniem tych ran. 00:32:11.150 --> 00:32:16.130 Myśmy te doświadczenia jako instytut budowali na przełomie lat 90. 00:32:16.450 --> 00:32:17.750 i początek 2000. 00:32:18.810 --> 00:32:23.582 Ci starsi widzowie pamiętają może, że to był czas szczytu 00:32:23.662 --> 00:32:25.770 walki mafijnej w Polsce. 00:32:25.771 --> 00:32:29.647 I akurat mieliśmy taką umowę z Wojewodą Mazowieckim, 00:32:29.648 --> 00:32:33.250 że wszystkie przypadki postrzałów trafiały do WIM-u. 00:32:33.810 --> 00:32:37.830 Wojewoda miał rozwiązany problem, a my przy okazji też zbieraliśmy 00:32:37.831 --> 00:32:42.710 doświadczenia i zajmowaliśmy się leczeniem tych ludzi. 00:32:43.810 --> 00:32:50.651 No i tutaj okazało się, że Amerykanie zadają pytanie, no dobrze, a jak to wygląda u was? 00:32:51.055 --> 00:32:53.190 Nie, u nas my nie mamy takiego problemu. 00:32:53.230 --> 00:32:54.010 Tak to codzienność. 00:32:54.011 --> 00:32:58.478 No i tak patrzą, no tak, no bo my z takim na przykład Detroit 00:32:58.479 --> 00:33:02.310 czy Chicago mamy na tamtejszym SOR 30 postrzałów dziennie. 00:33:02.590 --> 00:33:07.530 To pokazuje skalę i między innymi my też w ramach współpracy z Armią Amerykańską 00:33:07.580 --> 00:33:12.090 korzystamy z tej wymiany i szkolimy się w tamtejszych warunkach, 00:33:12.170 --> 00:33:15.957 bo to jest wielki, wielki poligon doświadczalny też. 00:33:16.170 --> 00:33:18.450 I teraz wracając do właśnie tego zabezpieczenia. 00:33:18.530 --> 00:33:21.415 Stosujemy lekkie materiały, zwłaszcza te materiały 00:33:21.416 --> 00:33:25.150 medyczne, które są tylko specyficzne dla wojska. 00:33:25.410 --> 00:33:28.790 One między innymi ich zadaniem jest to, że jeżeli pojawia się rana postrzałowa, 00:33:28.870 --> 00:33:32.650 no to trzeba za wszelką cenę to krwawienie, którego ja nie widzę w tym momencie, tak? 00:33:32.770 --> 00:33:36.890 Bo nie mam ani warunków, ani możliwości ich zabezpieczenia. 00:33:37.150 --> 00:33:38.865 Trzeba to krwawienie przeciąć. 00:33:38.970 --> 00:33:43.350 I między innymi są opatrunki, które obrazowo wpycha się w taką ranę. 00:33:43.375 --> 00:33:49.470 One pod wpływem ciepła, pod wpływem wilgoci, płynów ustrojowych ulegają 00:33:49.471 --> 00:33:54.430 aktywizacji i wtedy dochodzi do między innymi wytworzenia temperatury, 00:33:54.530 --> 00:33:57.356 ale też uwolnienia substancji chemicznej, które zamykają 00:33:57.357 --> 00:34:00.163 miejscowe naczynia i hamują w ten sposób krwawienie. 00:34:00.610 --> 00:34:04.796 Ale to trzeba wiedzieć, trzeba taki opatrunek odpowiednio przygotować 00:34:04.876 --> 00:34:09.870 i odpowiednio go założyć, bo założenie nie polega na przyłożeniu takim jak gaza, 00:34:09.920 --> 00:34:13.710 tylko niestety go trzeba, tak jak to powiedziałem, wepchnąć w ranę. 00:34:13.830 --> 00:34:18.085 Ja też myślę o tym, że w ogóle ta wschodnia granica 00:34:18.086 --> 00:34:21.150 może za chwilę wyglądać w Polsce zupełnie inaczej, 00:34:21.230 --> 00:34:23.590 że tam mogą pojawić się właśnie specjalne obiekty. 00:34:23.610 --> 00:34:26.790 Bo kiedy myślimy o zabezpieczeniu medycznym, no to tak jak w czasach 00:34:26.791 --> 00:34:31.510 pandemii COVID-19, muszą powstać specjalne, dedykowane szpitale. 00:34:32.270 --> 00:34:36.110 Czy to będą przekształcane obecne szpitale, czy będą powstawały... 00:34:36.111 --> 00:34:38.630 Pewnie pan generał się uśmiecha, bo mi nie może powiedzieć, ale... 00:34:38.631 --> 00:34:41.310 Ale jak to będzie wyglądało? 00:34:41.370 --> 00:34:43.790 Czy właśnie będziemy korzystać z tych jednostek, które są? 00:34:43.870 --> 00:34:46.930 Czy to spowoduje też taki chaos, jak był w pandemii COVID-19, bo kiedy 00:34:46.931 --> 00:34:49.654 powstawały szpitale tymczasowe, to automatycznie ich 00:34:49.655 --> 00:34:52.310 dotychczasowe zadania były przenoszone w inne miejsce. 00:34:52.390 --> 00:34:53.819 Jak to będzie rozwiązane? 00:34:53.950 --> 00:34:58.210 Tutaj, tak jak powiedziałem, my w bardzo dużym stopniu posiłkujemy się 00:34:58.211 --> 00:35:01.657 doświadczeniami ukraińskimi, dlatego, że oczywiście 00:35:01.658 --> 00:35:04.810 nie można tych doświadczeń przenosić jeden na jeden. 00:35:04.811 --> 00:35:10.230 Ukraina to jest zupełnie inny, albo inaczej znacznie większy teatr działań. 00:35:10.530 --> 00:35:12.073 To jest potężna przestrzeń. 00:35:13.330 --> 00:35:17.670 Długość linii frontu obecnie to jest jak odległość między Warszawą a Barceloną. 00:35:17.750 --> 00:35:20.750 To tak buduje wyobrażenie i to trzeba obsadzić. 00:35:21.070 --> 00:35:21.170 Tak. 00:35:21.990 --> 00:35:23.533 Buduje wyobrażenie o skali. 00:35:23.910 --> 00:35:27.150 My w Polsce, na naszym terenie, biorąc pod uwagę uwarunkowania 00:35:27.151 --> 00:35:32.170 geograficzne, takiej przestrzeni nie mamy, co z jednej strony jest ograniczeniem, 00:35:32.171 --> 00:35:35.690 na przykład manewru, jaki wojska nasze są w stanie wykonać, ale z drugiej strony 00:35:35.691 --> 00:35:39.850 jest wartością dodaną, bo przeciwnik ma to samo ograniczenie. 00:35:41.070 --> 00:35:45.430 Oczywiście problemem są tutaj, i to z punktu widzenia systemu ochrony 00:35:45.930 --> 00:35:51.077 zdrowia jest bardzo ważne, są różnego rodzaju środki walki, 00:35:51.078 --> 00:35:57.830 które opierają się na zasadzie prędkości, precyzji i zasięgu. 00:35:57.910 --> 00:36:04.910 Czyli nie ma czegoś takiego, co było jeszcze 50-70 lat temu, że zasięg 00:36:04.911 --> 00:36:09.653 artylerii określał miejsce, w którym budowaliśmy szpitale 00:36:09.654 --> 00:36:12.837 polowe, zwłaszcza udzielające zaawansowanej pomocy. 00:36:13.790 --> 00:36:17.390 I to było te 30-40 km, no bo dalej już pocisk nie dolatywał. 00:36:17.470 --> 00:36:18.790 Tak, teraz jest dużo... 00:36:18.791 --> 00:36:23.830 Dzisiaj mamy setki tysiące kilometrów i trafiają one z precyzją, można powiedzieć 00:36:23.831 --> 00:36:28.390 niemalże punktową, stąd na pytanie, i to jest doświadczenie ukraińskie, 00:36:28.410 --> 00:36:33.970 jeżeli ktokolwiek miał wątpliwości i być może planując politykę obronną w zakresie 00:36:33.971 --> 00:36:40.390 zabezpieczenia medycznego, myślał kategoriami szpitale mamy, przygotujemy, 00:36:41.450 --> 00:36:42.750 nic nie przygotujemy. 00:36:42.910 --> 00:36:46.170 Wszystko to, co wystaje ponad ziemię będzie zniszczone. 00:36:47.390 --> 00:36:53.190 Rosjanie stosują taktykę, która tutaj znowu zacytuję Wielkiego Klaudzewica, 00:36:53.290 --> 00:36:56.542 która opiera się na zasadzie, że wojna jest starciem sił 00:36:56.543 --> 00:37:00.210 moralnych i fizycznych za pośrednictwem tych ostatnich. 00:37:00.370 --> 00:37:05.390 Łamiąc morale, starasz się przechylić szale zwycięstwa na swoją korzyść. 00:37:05.930 --> 00:37:08.542 A zatem ataki na szpitale, ataki na miejsca, 00:37:08.622 --> 00:37:11.978 w których są właśnie leczeni rani żołnierze, mają na celu 00:37:12.058 --> 00:37:16.626 złamanie kręgosłupa moralnego społeczeństwa i armii i one będą się odbywać. 00:37:17.010 --> 00:37:21.550 I my musimy być na to przygotowani i tego świadomi. 00:37:21.551 --> 00:37:26.030 Stąd, myśląc o budowie systemu bezpieczeństwa medycznego państwa, 00:37:26.690 --> 00:37:32.050 również powinniśmy myśleć kategoriami, że każdy szpital, który powstaje na linii 00:37:32.051 --> 00:37:36.851 na wschód od Wisły w Polsce, nowy szpital, bo będziemy takie lecznice budować na pewno, 00:37:37.430 --> 00:37:42.750 powinien już a priori być budowany z założeniem takim, że w obszarze podziemnym 00:37:44.110 --> 00:37:49.630 budujemy żelbetonowe stropy, przestrzenie, do których w krótkim czasie 00:37:49.631 --> 00:37:53.517 możemy przenieść całą, zwłaszcza tą operacyjną działalność leczniczą. 00:37:54.270 --> 00:37:57.570 A jeśli nie dysponujemy takimi możliwościami, no bo zdecydowane większość 00:37:57.571 --> 00:38:02.050 szpitali w Polsce nie posiada takich możliwości, to powinniśmy zastanowić się, 00:38:02.170 --> 00:38:07.070 w jaki sposób wykorzystać wszelką infrastrukturę, jaką mamy dookoła, 00:38:07.130 --> 00:38:10.981 różnego rodzaju parkingi podziemne, do tego, aby w krótkim czasie 00:38:11.061 --> 00:38:13.270 przenieść tam działalność leczniczą. 00:38:13.390 --> 00:38:15.563 Jeszcze raz powtórzę, wszystko to, co będzie 00:38:15.643 --> 00:38:18.270 wystawać ponad ziemię, może być i będzie zniszczone. 00:38:18.350 --> 00:38:21.530 Rosjanie w Ukrainie niszczą teraz elektrownię. 00:38:22.550 --> 00:38:27.090 Podajże 70% elektrowni w Ukrainie zostało przez Rosjan zniszczonych. 00:38:27.190 --> 00:38:29.830 Jak przygotować szpital na brak prądu? 00:38:30.330 --> 00:38:34.390 A priori szpital, można powiedzieć, już jest dziś przygotowany na brak prądu 00:38:34.391 --> 00:38:37.375 i tak jak w przypadku Wojskowego Instytutu Medycznego, 00:38:37.376 --> 00:38:39.730 również na ewentualne problemy z dostawą wody. 00:38:40.390 --> 00:38:42.448 Każdy szpital ma obowiązek w Polsce. 00:38:42.610 --> 00:38:45.925 To wynika z sytuacji, w której jest prowadzony 00:38:45.926 --> 00:38:49.570 zabieg operacyjny i doszło do jakiejś awarii. 00:38:49.670 --> 00:38:53.390 W związku z tym mamy systemy, które automatycznie się w ułamku sekundy 00:38:53.391 --> 00:38:59.590 przełączają, tak żeby wszystkie te krytyczne obszary związane z utrzymaniem 00:38:59.591 --> 00:39:03.550 życia człowieka, aparatura, ona dalej działała. 00:39:03.970 --> 00:39:05.655 Czyli to jest jeden element, tak? 00:39:05.735 --> 00:39:07.570 Czyli tutaj w jakimś stopniu jesteśmy przygotowani. 00:39:07.650 --> 00:39:09.910 No dobrze, panie generale, ale jak długo ta aparatura będzie działała? 00:39:09.930 --> 00:39:12.965 No tak, to jest dobre pytanie, bo to wiadomo, to są UPS-y, tak? 00:39:13.045 --> 00:39:18.810 To są baterie i to jest przygotowane na okres kilku godzin do doby maksymalnie. 00:39:19.170 --> 00:39:22.230 Ale też drugie wyjście to są agregaty i one również są. 00:39:22.310 --> 00:39:24.950 A jeżeli agregaty ulegną zniszczeniu, to już... 00:39:24.951 --> 00:39:27.373 Może bardziej zabraknąć do nich paliwa, 00:39:27.453 --> 00:39:32.210 bo one są w obszarach podziemnych, one są chronione w związku z tym tutaj... 00:39:32.211 --> 00:39:34.610 Jeżeli one ulegną zniszczeniu, to znaczy, że już niczego nie ma. 00:39:34.690 --> 00:39:37.490 A czy my na przykład jesteśmy gotowi na taką sytuację? 00:39:37.570 --> 00:39:40.830 No bo tak jak powiedzieliśmy, te działania bojowe zupełnie różnią się od tych, 00:39:40.831 --> 00:39:44.717 które były stosowane dwadzieścia, trzydzieści, czterdzieści lat temu. 00:39:44.950 --> 00:39:49.442 Na przykład jeżeli w dużym mieście, pięćdziesięciotysięcznym 00:39:49.522 --> 00:39:53.616 zostanie skażona woda, nagle pięćdziesiąt tysięcy osób 00:39:53.696 --> 00:39:57.010 będzie miało objawy zatrucia pokarmowego 00:39:57.011 --> 00:40:00.190 i ci wszyscy ludzie będą potrzebowali pomocy medyka. 00:40:00.330 --> 00:40:02.250 Co w takiej sytuacji należy robić? 00:40:02.330 --> 00:40:04.365 Czy my w ogóle mamy na to jakąś procedurę? 00:40:04.445 --> 00:40:09.594 Tak, to są zadania w zależności od rodzaju sytuacji kryzysowej, 00:40:09.674 --> 00:40:11.810 z jaką mamy do czynienia. 00:40:12.330 --> 00:40:14.730 Tutaj użyła Pani argumentu skażenie. 00:40:14.855 --> 00:40:20.111 Rozumiem skażenie chemiczne, no może być chemiczne, biologiczne, może być radiacyjne. 00:40:20.430 --> 00:40:26.290 Tak zwana brudna bomba, bardzo popularna, dlatego, że raz trudno zidentyfikować 00:40:26.291 --> 00:40:28.917 autora, osobę, która odpowiedzialna jest za użycie, 00:40:28.997 --> 00:40:32.646 no bo jest to na tyle prymitywne, że może to niemalże zrobić każdy. 00:40:33.190 --> 00:40:39.230 A dwa, no jest bardzo skuteczne po to, aby choćby wzbudzić niepokój społeczny. 00:40:39.370 --> 00:40:45.590 I teraz wszystkimi tymi sytuacjami w Polsce zajmuje się Straż Pożarna. 00:40:46.870 --> 00:40:51.646 To są zadania, oni dysponują odpowiednimi środkami 00:40:51.647 --> 00:40:55.529 identyfikacji zagrożeń oraz przeciwdziałania ich skutkom. 00:40:55.770 --> 00:41:00.370 W tle oczywiście jest system ochrony zdrowia, no bo poza tym, że określimy, 00:41:00.371 --> 00:41:04.829 że ktoś został skażony, to tego kogoś trzeba dalej, trzeba się nim zaopiekować. 00:41:05.670 --> 00:41:08.270 I tutaj mamy olbrzymie uważam wyzwanie. 00:41:08.470 --> 00:41:12.950 Bo jeśli trzymać się tylko infrastruktury szpitalnej na terenie Warszawy, 00:41:13.710 --> 00:41:17.970 to na ten moment dysponujemy kilkoma dosłownie, kilkoma miejscami, których 00:41:17.971 --> 00:41:21.218 jesteśmy w stanie izolować osoby, które uległy skażeniu, 00:41:21.298 --> 00:41:23.171 na przykład promieniutwórczemu. 00:41:23.390 --> 00:41:28.090 Ale Wojskowy Instytut Medyczny, i to jest doświadczenie pandemiczne, 00:41:29.550 --> 00:41:31.730 zbudował szpital modułowy. 00:41:33.210 --> 00:41:37.096 Ta nazwa jest troszeczkę myląca, dlatego że wiele osób spodziewa się, 00:41:37.710 --> 00:41:39.930 że to jest szpital złożony z kontenerów. 00:41:40.010 --> 00:41:42.130 Nie, to jest naprawdę normalny szpital. 00:41:42.210 --> 00:41:43.459 Owszem, był budowany z modułów, 00:41:43.539 --> 00:41:45.870 natomiast tego państwo na zewnątrz nie będziecie widzieć. 00:41:46.510 --> 00:41:49.812 Szpital, który jest doskonale przygotowany do tego, 00:41:49.892 --> 00:41:52.627 aby właśnie udzielać pomocy takim osobom, 00:41:52.707 --> 00:41:57.270 dlatego że posiada odpowiednie strefy bezpieczeństwa, posiada osobne 00:41:57.271 --> 00:42:03.570 ujścia wody, w związku z tym jest pełnie przygotowany, aby takim osobom siedzając. 00:42:03.730 --> 00:42:06.930 I tu rozmawiamy o liczbie miejsc już przekraczającej 100. 00:42:07.350 --> 00:42:11.389 No i teraz pytanie, czy tego typu rozwiązanie nie powinno być powielone 00:42:11.469 --> 00:42:14.750 w skali przynajmniej każdego województwa w naszym kraju? 00:42:14.810 --> 00:42:15.610 Moim zdaniem tak. 00:42:16.190 --> 00:42:21.010 I to jest sposób na to, w jaki sposób budować odporne państwo na kryzysy. 00:42:21.110 --> 00:42:26.310 Po to, abyśmy z jednej strony nie zużywali zasobów istniejącego systemu ochrony 00:42:26.311 --> 00:42:30.790 zdrowia ze wszystkimi tego skutkami, z numerem jednen jakim jest ograniczenie 00:42:32.160 --> 00:42:35.890 dostępności obywateli do systemu ochrony zdrowia, bo przypomnę, że w czasie wojny 00:42:35.891 --> 00:42:39.195 również ludzie mają udary, zawały, chorują na zapalenia płuc, 00:42:39.275 --> 00:42:42.930 a zatem nie można ich odciąć od systemu, bo mamy wojnę. 00:42:43.130 --> 00:42:45.010 Ta działalność musi być zachowana. 00:42:45.090 --> 00:42:48.770 Ale jesteśmy w stanie odtworzyć, stworzyć jakiś obszar, 00:42:48.771 --> 00:42:51.450 który będzie tym miejscem wstępnego zaopatrzenia. 00:42:51.530 --> 00:42:54.952 Czy pewne doświadczenia z pandemii COVID-19 00:42:55.032 --> 00:43:00.650 na tą sytuację zagrożenia, konfliktu zbrojnego należałoby przenieść, powielić? 00:43:00.830 --> 00:43:06.470 Czy ta pandemia mogła nas czegoś nauczyć, patrząc w kontekście tych wyzwań, 00:43:06.610 --> 00:43:07.310 które są przed nami? 00:43:07.450 --> 00:43:10.050 Mogła i to... mogła i nauczyła. 00:43:10.130 --> 00:43:14.845 Natomiast ja czuję osobiście niedosyt, jeżeli chodzi o to, 00:43:14.846 --> 00:43:18.550 jak tę wiedzę skodyfikowaliśmy, jak ją wykorzystaliśmy. 00:43:18.730 --> 00:43:20.590 Bo ja sobie wyobrażałem to w sposób taki. 00:43:20.670 --> 00:43:23.103 Zresztą między innymi razem z Instytutem Jagiellońskim 00:43:23.104 --> 00:43:25.330 popełniłem taki dokument pod koniec już pandemii. 00:43:25.350 --> 00:43:31.070 100 rekomendacji dla państwa na okoliczność kryzysu epidemicznego. 00:43:31.930 --> 00:43:35.490 I te rekomendacje obejmowały również rekomendacje dotyczące medycyny, 00:43:35.510 --> 00:43:40.290 bo tam była kwestia gospodarki, zaopatrzenia w leki, finansów, 00:43:40.450 --> 00:43:43.966 logistyka, co z dostawami globalnymi 00:43:44.046 --> 00:43:45.290 i tak dalej. 00:43:47.810 --> 00:43:52.696 Jednak nie zbudowaliśmy, nie pojawiło się dalej działanie, 00:43:52.776 --> 00:43:57.218 które doprowadziłoby do tego, że na poszczególnych poziomach, 00:43:57.298 --> 00:44:01.260 na poziomie rządu, na przykład na poziomie regionu, województwa 00:44:01.340 --> 00:44:03.932 oraz dalej na poziomie powiatu, określiliśmy sobie 00:44:04.012 --> 00:44:08.265 kto za to odpowiada, kto dysponuje jakimi zasobami, 00:44:08.345 --> 00:44:11.910 w jakim czasie realizuje i jakie zadania. 00:44:12.090 --> 00:44:18.090 To powinno być, tak jak powiedziałem, ściśle skodyfikowane, bo teraz bardzo 00:44:18.091 --> 00:44:21.990 ważna uwaga, większość kryzysów jest do siebie podobnych. 00:44:22.670 --> 00:44:26.110 Bo ktoś powie, no dobrze, ale to kryzys pandemiczny, o ile zdarzy się, 00:44:26.190 --> 00:44:31.450 to za kilka lat, bo tak mówimy, że cykle były do tej pory 10-15, 00:44:31.451 --> 00:44:34.251 no dzisiaj mówimy, że one się skrócą, będą koło 8. 00:44:34.390 --> 00:44:36.210 Dobrze, no to mamy jeszcze trochę czasu. 00:44:36.290 --> 00:44:36.850 Już niewiele. 00:44:37.630 --> 00:44:39.990 Tak, ale to nie do końca tak. 00:44:42.230 --> 00:44:47.440 To jest tak, że kryzysy w 60, 70, a może nawet więcej procentach 00:44:47.520 --> 00:44:51.853 w swojej złożoności, jeśli chodzi o sposób przeciwdziałania i skutkom, 00:44:51.933 --> 00:44:53.350 są do siebie podobne. 00:44:53.610 --> 00:44:57.530 Różnią się tylko pewnymi, drobnymi elementami w tej końcowej fazie. 00:44:57.531 --> 00:45:01.177 Czyli jakiego rodzaju obrażeniami dysponujesz, 00:45:01.257 --> 00:45:03.661 jaka część populacji wymaga pomocy, 00:45:03.741 --> 00:45:08.170 w jakim czasie musisz organizować na przykład transport rannych, 00:45:08.190 --> 00:45:11.075 bo inaczej jest to w sytuacji, kiedy wybucha bomba 00:45:11.155 --> 00:45:12.568 i mamy tych osób wiele, 00:45:12.648 --> 00:45:16.270 a inaczej niż mamy stopniowo chorujących osób dużo, tak. 00:45:17.200 --> 00:45:18.958 Ale to są elementy, które jesteśmy w stanie 00:45:19.038 --> 00:45:20.710 sobie też w jakiś sposób przygotować... 00:45:20.711 --> 00:45:24.150 Ale to clue programu, ten fundament działań przeciwkryzysowych 00:45:24.230 --> 00:45:27.073 z punktu widzenia systemu ochrony zdrowia, 00:45:27.153 --> 00:45:30.419 który też państwa naprawdę powinien być zbudowany, 00:45:30.499 --> 00:45:33.090 choćby od doświadczenia pandemicznego. 00:45:33.130 --> 00:45:34.150 Co jest gorszym kryzysem? 00:45:34.270 --> 00:45:35.310 Pandemia czy wojna? 00:45:35.550 --> 00:45:36.850 Wojna zdecydowanie. 00:45:37.010 --> 00:45:42.220 Czy Polacy mają świadomość po pandemii COVID-19, do tej pory słyszę, 00:45:42.300 --> 00:45:47.728 jaki tam COVID, nie było żadnego COVID-u, wyszczepili nas, zachlipowali, 00:45:48.090 --> 00:45:51.850 po co pobudowali te szpitale tymczasowe, tyle pieniędzy wydali na respiratory, 00:45:51.930 --> 00:45:54.950 tyle pieniędzy wydali na maseczki, tyle pieniędzy wydali naszych pieniędzy, 00:45:54.951 --> 00:45:57.790 wszystko po co to w ogóle tego COVID-u w ogóle nie było. 00:45:57.870 --> 00:46:01.670 To mówi nasze polskie społeczeństwo, szczególnie w komentarzach w internecie, 00:46:01.750 --> 00:46:05.710 kiedy przypominamy o tym, że trzeba się nadal szczepić, kiedy przypominamy o tym, 00:46:05.730 --> 00:46:07.221 że trzeba nadal się dezynfekować, 00:46:07.301 --> 00:46:09.773 kiedy przypominamy o tym, że ktoś jak jest chory 00:46:09.853 --> 00:46:11.950 powinien się izolować, to piszą Polacy. 00:46:13.750 --> 00:46:18.082 Czy Polacy tak samo będą reagować na te wydatki, 00:46:18.083 --> 00:46:21.270 na to przygotowanie do konfliktu zbrojnego? 00:46:21.615 --> 00:46:23.410 Jak pan generał patrzy na nasze społeczeństwo? 00:46:23.411 --> 00:46:24.070 Co o nim myśli? 00:46:24.150 --> 00:46:29.110 Widzi pani, to jest piękny przykład tego, że nie wyciągnęliśmy wniosków z pandemii, 00:46:29.370 --> 00:46:31.999 bo to, co pani teraz podała, to to jest obszar 00:46:32.000 --> 00:46:35.130 porażek, jakie podnieśliśmy w komunikacji społecznej. 00:46:36.130 --> 00:46:38.570 Ja zwrócę uwagę, bo też wiele osób 00:46:38.650 --> 00:46:41.090 rozumie wojny w sposób klasyczny. 00:46:41.210 --> 00:46:43.590 Czyli wojna równa się starcie kinetyczne. 00:46:43.770 --> 00:46:45.470 Walczące wojska zaczynają. 00:46:46.150 --> 00:46:50.970 Od mniej więcej 2012 roku, wtedy kiedy rosjanie wprowadzili do stosowania 00:46:50.971 --> 00:46:56.011 oficjalnie doktrynę Gierasimowa, zastosowali ją po raz pierwszy w praktyce na Krymie. 00:46:56.510 --> 00:47:00.110 Wiemy, że konflikt zbrojny dzieli się na sześć etapów. 00:47:00.250 --> 00:47:04.130 Przy czym starcie kinetyczne to jest tylko jeden i to jeden z ostatnich etapów. 00:47:04.210 --> 00:47:06.496 Tak naprawdę na początku mamy eskalację. 00:47:06.610 --> 00:47:08.870 Mamy różnego rodzaju kryzysy. 00:47:09.070 --> 00:47:10.724 Mamy kryzysy dyplomatyczne, 00:47:10.804 --> 00:47:13.650 kryzysy gospodarcze, mamy niepokoje społeczne. 00:47:13.730 --> 00:47:15.788 Widzimy, co dzieje się w internecie. 00:47:16.190 --> 00:47:19.070 Ja mówię o dezinformacji, która jest w internecie. 00:47:19.071 --> 00:47:21.090 I to nie ta, którą powielamy my. 00:47:21.190 --> 00:47:25.876 Tylko właśnie informacje, które chociażby pojawiły się w Polskiej Agencji Prasowej. 00:47:26.090 --> 00:47:28.170 Widzieliśmy ogromny pożar w Warszawie. 00:47:28.250 --> 00:47:29.570 To już się zaczyna dziać. 00:47:29.650 --> 00:47:30.110 Dokładnie. 00:47:30.210 --> 00:47:32.490 To są etapy już konfliktu zbrojnego. 00:47:32.790 --> 00:47:35.019 Niekinetyczne etapy prowadzenia wojny. 00:47:35.615 --> 00:47:40.529 Bo przeciwnik wie doskonale i to rosjanie zrozumieli szybko, 00:47:40.530 --> 00:47:43.990 że łatwiej jest pokonać kogoś, jeżeli wcześniej się go osłabi. 00:47:44.070 --> 00:47:46.647 Jeżeli wcześniej zdezintegruje się społeczeństwo, 00:47:46.727 --> 00:47:49.347 to zabije się ducha tego społeczeństwa do walki, 00:47:49.427 --> 00:47:52.760 do obrony swojej ojczyzny, do chęci poświęcenia się wartościom, 00:47:52.840 --> 00:47:54.323 które to państwo stworzyły. 00:47:55.170 --> 00:47:58.088 Te działania zajmują w zależności od etapu, 00:47:58.168 --> 00:48:00.030 zajmują różnie długi czas. 00:48:00.890 --> 00:48:05.750 Są fragmenty, które zajmują tygodnie, ale są takie jak rozkład społeczeństwa. 00:48:05.890 --> 00:48:07.190 To jest 20 lat. 00:48:09.120 --> 00:48:10.710 I my musimy mieć tego świadomość. 00:48:10.750 --> 00:48:14.775 I jako państwo powinniśmy też nasze społeczeństwo, podkreślam 00:48:14.855 --> 00:48:19.070 i właściwie w pełni świadomie używam słowa chronić. 00:48:19.110 --> 00:48:21.050 Chronić przed tego typu działaniem. 00:48:21.130 --> 00:48:24.256 Oczywiście ktoś powie, jest to bardzo cienka granica 00:48:24.316 --> 00:48:28.050 pomiędzy, na przykład, cenzurą, a tą ochroną. 00:48:28.170 --> 00:48:29.370 Musimy znaleźć złoty środek. 00:48:29.550 --> 00:48:33.820 Państwo nie może być bezbronne, nie może być otwarte na stosowanie 00:48:33.900 --> 00:48:37.857 tego rodzaju działań, które, jeszcze raz powtórzę, są stałym elementem 00:48:37.937 --> 00:48:42.910 działań o charakterze konfliktu zbrojnego. 00:48:42.911 --> 00:48:45.150 W jego niemilitarnej części. 00:48:45.370 --> 00:48:50.036 Ja chyba na koniec tego odcinka powtórzę za panem generałem, 00:48:50.116 --> 00:48:51.910 że pandemię już znamy. 00:48:52.810 --> 00:48:54.110 Wojny jeszcze nie. 00:48:54.350 --> 00:48:56.350 Ale wojna jest gorsza niż pandemia. 00:48:56.730 --> 00:48:58.990 I na pandemię nie byliśmy gotowi. 00:48:59.370 --> 00:49:03.910 Warto przygotować się do wojny, bo zagrożenie jest realne. 00:49:05.750 --> 00:49:07.890 I obecnie ja nie czuję się gotowa. 00:49:08.250 --> 00:49:09.630 I myślę, że wielu Polaków także. 00:49:09.710 --> 00:49:16.410 I to jest bardzo dobra konstatacja, podsumowanie, które też, mam nadzieję, 00:49:16.930 --> 00:49:22.397 tą audycją wzbudziło wielu osób refleksje, że wojna nie jest 00:49:22.398 --> 00:49:27.750 stanem, o którym czytaliśmy, do którego można się odwołać. 00:49:27.990 --> 00:49:30.190 Było coś takiego 80, więcej lat temu. 00:49:31.370 --> 00:49:33.270 Żyjemy w idealnych czasach. 00:49:34.130 --> 00:49:38.310 Tak długiego pokoju w Europie, w historii kontynentu nie było nigdy. 00:49:38.710 --> 00:49:41.136 Ale też miejmy świadomość, 00:49:41.216 --> 00:49:44.210 zgodnie ze starą rzymską zasadą. 00:49:44.610 --> 00:49:48.330 Chcesz pokoju, musisz o niego, musisz przygotowywać się do wojny. 00:49:49.890 --> 00:49:52.330 Uczestniczymy, bierzemy udział i korzystamy. 00:49:52.410 --> 00:49:55.370 Jesteśmy z tego dumni, że żyjemy w świecie globalnym. 00:49:55.450 --> 00:49:59.350 Ale globalizm pociąga również za sobą walkę interesów. 00:49:59.570 --> 00:50:00.999 Te interesy się krzyżują. 00:50:01.610 --> 00:50:06.100 Wygrywa często zasada darwinizmu ekonomicznego, politycznego również 00:50:06.180 --> 00:50:12.710 w współczesnym świecie, w zależności od lokalizacji globu, obowiązuje. 00:50:12.850 --> 00:50:15.690 Jako państwo, musimy mieć raz tego świadomość. 00:50:15.890 --> 00:50:18.290 I temu muszą służyć takie audycje właśnie. 00:50:18.470 --> 00:50:21.499 Ale poza świadomością powinniśmy podjąć się działania. 00:50:23.050 --> 00:50:25.110 Bo z państwem i z armią jest tak. 00:50:25.810 --> 00:50:27.468 Jedno i drugie tworzą ludzie. 00:50:27.860 --> 00:50:32.130 I o sile tego państwa decyduje tak naprawdę charakter i wartości, 00:50:32.270 --> 00:50:34.328 które prezentuje sobą społeczeństwo. 00:50:34.650 --> 00:50:39.830 Wyszkolenie, wyposażenie, taktyka, doktryna obronna, to są wszystko ważne elementy. 00:50:40.170 --> 00:50:44.056 Ale istota, siła armii, jeżeli już trzymamy się tylko armii, 00:50:44.136 --> 00:50:47.290 tkwi w tym, co sobą reprezentuje społeczeństwo. 00:50:47.350 --> 00:50:49.800 Kim my jesteśmy, jaka jest nasza świadomość tego, 00:50:49.880 --> 00:50:52.330 gdzie żyjemy, kim jesteśmy. 00:50:52.690 --> 00:50:54.970 I czy chcemy, czy mamy interes w tym. 00:50:55.270 --> 00:50:59.090 Ja już nie odwołuję się do wartości patriotycznych. 00:50:59.390 --> 00:51:01.531 Osobiście głęboko w nie wierzę 00:51:01.611 --> 00:51:04.770 i chciałbym, żeby wszyscy tym się kierowali. 00:51:04.870 --> 00:51:05.610 Ale niekoniecznie. 00:51:05.770 --> 00:51:07.390 Kierujcie się interesem. 00:51:07.650 --> 00:51:08.950 Jesteś u siebie. 00:51:09.510 --> 00:51:12.170 Bronisz swoich granic, swojej tożsamości. 00:51:13.390 --> 00:51:17.970 I nikt, gdzie będziesz gościem, nie będzie cię traktował tak dobrze, 00:51:19.530 --> 00:51:22.170 jak masz szansę uzyskać to w swoim kraju. 00:51:22.230 --> 00:51:24.175 Ale przede wszystkim bronisz swoich bliskich, 00:51:24.255 --> 00:51:27.170 swojej rodziny, swojego domu i o tym trzeba pamiętać. 00:51:27.171 --> 00:51:31.210 Panie generale, bardzo dziękuję za naszą dzisiejszą rozmowę. 00:51:31.310 --> 00:51:33.990 Bardzo się cieszę, że zgodził się pan przyjąć zaproszenie do studia. 00:51:34.030 --> 00:51:36.570 Temat może nie jest przyjemny, ale bardzo, bardzo ważny. 00:51:36.590 --> 00:51:36.930 Dziękuję. 00:51:37.310 --> 00:51:38.090 Dziękuję bardzo. 00:51:38.370 --> 00:51:40.971 Moim, ale przede wszystkim waszym gościem 00:51:41.051 --> 00:51:43.330 był prof. generał Grzegorz Gielerak. 00:51:43.930 --> 00:51:45.895 Jeżeli podobała wam się ta rozmowa, 00:51:45.975 --> 00:51:47.168 zapraszam was do subskrypcji 00:51:47.248 --> 00:51:49.170 moich kanałów w mediach społecznościowych. 00:51:49.270 --> 00:51:53.490 Jesteśmy na YouTube i wszędzie tam, gdzie możecie posłuchać podcastów. 00:51:53.610 --> 00:51:56.870 Zbieramy także tematy do kolejnego sezonu programu "Po pierwsze Pacjent". 00:51:56.871 --> 00:51:58.652 Więc jeżeli macie jakieś propozycje, 00:51:58.732 --> 00:52:00.310 to czekam na nie w komentarzach. 00:52:00.390 --> 00:52:01.690 Do zobaczenia.