
Polska ochrona zdrowia stoi dziś przed wyzwaniem, którego skala do niedawna pozostawała niedoceniana: cywilny personel medyczny, choć kompetentny w warunkach codziennej praktyki klinicznej, w znacznej mierze nie jest przygotowany do działania w obliczu konfliktu zbrojnego, zdarzeń masowych, czy w czasie kryzysu. Właśnie tę lukę ma wypełnić projekt „Doskonalenie kadr na rzecz wzmocnienia systemu ochrony zdrowia w zakresie reagowania na sytuacje kryzysowe, w tym zagrożenia wojenne”, realizowany dla Ministerstwa Zdrowia przez Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy we współpracy z ośrodkami partnerskimi: Uniwersyteckim Szpitalem Klinicznym w Białymstoku, Uniwersyteckim Centrum Klinicznym w Gdańsku i Uniwersyteckim Szpitalem Klinicznym Nr 4 w Lublinie, dofinansowany ze środków Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS 2021-2027).
Projekt obejmuje kompleksowy program szkoleń z medycyny taktycznej dla ponad czterech tysięcy przedstawicieli personelu medycznego i pozamedycznego w całej Polsce odpowiadając na realne braki, które ujawniły ostatnie lata rosnących zagrożeń.
Inicjatywa odpowiada na trzy zidentyfikowane, powtarzające się deficyty systemu: brak jednolitych standardów postępowania w sytuacjach nadzwyczajnych, niewystarczające praktyczne przygotowanie kadr medycznych do niesienia pomocy w trudnych, niebezpiecznych warunkach, takich jak działania wojenne, akty terroru lub katastrofy oraz niedostateczne przygotowanie podmiotów leczniczych na scenariusze typu MASCAL, czyli zdarzenia z dużą liczbą poszkodowanych. Projekt jest bezpośrednią reakcją na te potrzeby, a nie jedynie odpowiedzią na formalny wymóg programowy.
Krajowe Standardy i Sieć Ośrodków Szkoleniowych
Projekt wykracza poza jednorazowe przeszkolenie kadry. Jednym z jego kluczowych celów szczegółowych jest stworzenie trwałej sieci szkoleniowej, składającej się z ośrodka centralnego – KCD MED-TAC mieszczącego się w WIM-PIB oraz sieci ośrodków partnerskich zdolnych do samodzielnego prowadzenia szkoleń z medycyny taktycznej. Każdy z tych ośrodków ma zostać wyposażony w odpowiednią infrastrukturę i sprzęt, zapewniając stabilne zaplecze dydaktyczne w skali całego kraju.
Równolegle projekt zakłada opracowanie krajowych standardów postępowania dla cywilnego personelu medycznego i pozamedycznego na wypadek konfliktu zbrojnego lub katastrofy, bowiem dotychczas w Polsce takich ujednoliconych wytycznych brakowało. Wraz z nimi powstaną kompletne programy szkoleniowe i materiały dydaktyczne, tworzące spójny ekosystem wiedzy dostępny zarówno dla uczestników kursów, jak i dla przyszłych instruktorów.
Trzy formy wsparcia – jeden spójny cel
Architektura projektu opiera się na trzech wzajemnie uzupełniających się filarach dydaktycznych.
Pierwszy i najbardziej intensywny to szkolenia stacjonarne z medycyny taktycznej MED-TAC, przeznaczone dla aktywnego zawodowo personelu medycznego: ratowników medycznych, pielęgniarek i lekarzy. Kursy te koncentrują się na praktycznych kompetencjach, a ich kluczowym elementem są symulacje medyczne wysokiej wierności – odwzorowujące z maksymalną dokładnością warunki działania w terenie.
Drugi filar to modularne szkolenia instruktorskie dla uczestników wyłonionych spośród personelu medycznego ośrodków partnerskich, prowadzone w formule Train the Trainers (TTT). To rozwiązanie o strategicznym znaczeniu dla długofalowej skuteczności projektu: absolwenci TTT – doświadczeni klinicznie pracownicy medyczni staną się certyfikowanymi przez KCD MED-TAC instruktorami zdolnymi do samodzielnego prowadzenia szkoleń, zwielokrotniając tym samym efekty całego przedsięwzięcia. Wśród celów szczegółowych projektu wprost wymienia się przeszkolenie instruktorów w zakresie postępowania podczas zdarzeń MASCAL oraz przygotowanie ośrodków partnerskich na obsługę zdarzeń z dużą liczbą poszkodowanych.
Trzeci filar, kurs e-learningowy, rozszerza zasięg projektu poza środowisko medyczne. Kierowany jest również do personelu administracyjnego i technicznego podmiotów leczniczych: osób, które choć nie udzielają świadczeń zdrowotnych bezpośrednio, odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu funkcjonowania instytucji w warunkach kryzysu. Dla tej grupy e-learning stanowi dostępną, elastyczną formę podniesienia gotowości organizacyjnej. Dla personelu medycznego zaś stanowi możliwość szybkiego zdobycia wiedzy z zakresu medycyny taktycznej, niezależnie od tego czy wezmą również udział w szkoleniu praktycznym.
W projekcie przeszkolonych zostanie:
- 1 008 osób w szkoleniach MED-TAC i szkoleniach instruktorskich TTT,
- 3 000 osób w kursie e-learningowym,
Łącznie 4 008 uczestników.
„Cel główny projektu to zwiększenie kompetencji zawodowych cywilnego personelu medycznego i pozamedycznego w zakresie medycyny taktycznej w odpowiedzi na zidentyfikowane braki kompetencyjne i kadrowe w systemie ochrony zdrowia.”
Kto może wziąć udział?
Projekt adresowany jest do osób dorosłych, aktywnych zawodowo, udzielających świadczeń zdrowotnych lub uczestniczących w szeroko rozumianym systemie ochrony zdrowia. Uczestnikami szkoleń MED-TAC mogą być ratownicy medyczni, pielęgniarki i lekarze. Kurs e-learningowy z medycyny taktycznej jest zaś skierowany do całego personelu medycznego (również do osób reprezentujących inne, niż wyżej wymienione zawody medyczne) oraz obejmuje personel administracyjny i techniczny podmiotów leczniczych, dla których podniesienie gotowości organizacyjnej jest równie istotne jak kompetencje kliniczne.
Informacja o terminach i trybie zgłoszeń zostanie opublikowana na stronie internetowej wraz z uruchomieniem naboru.
Budżet i Finansowanie
Łączna wysokość wydatków kwalifikowalnych projektu wynosi 32 833 464,38 zł, z czego 31 848 460,45 zł pochodzi z dofinansowania ze środków europejskich – co stanowi niemal 97% całego budżetu. Projekt jest zatem realizowany niemal w całości ze wsparcia unijnego, co potwierdza jego strategiczne znaczenie dla systemu ochrony zdrowia w Polsce.
Realizacja projektu ma przynieść wymierne, długotrwałe efekty: wzrost kompetencji uczestników, poprawę gotowości podmiotów leczniczych do reagowania na zdarzenia mnogie i masowe oraz zwiększenie odporności infrastruktury krytycznej ochrony zdrowia na skutki potencjalnych konfliktów i sytuacji kryzysowych. W dobie rosnących zagrożeń hybrydowych i militarnych to nie tylko inwestycja w wiedzę – to inwestycja w nasze wspólne bezpieczeństwo.
