Kwalifikacja do programu – Cukrzyca typu 2

Imię i nazwisko
Data diagnozy
Stadium zaawansowania
Twoje leki
Twoje cele leczenia

1. Cukrzyca typu 2 – co to jest?

Cukrzyca typu 2 to choroba metaboliczna charakteryzująca się wysokim poziomem glukozy we krwi. Wynika z oporności tkanek na działanie insuliny (insulinooporność) oraz niewydolności trzustki w jej produkcji.

2. Jak działa insulina?

Insulina to „klucz”, który otwiera komórki organizmu, aby glukoza (cukier) z krwi mogła wejść do środka i dostarczyć energii.

W cukrzycy typu 2:

Insulinooporność: klucz słabo pasuje do zamka.
Niedobór insuliny: trzustka nie nadąża z produkcją „kluczy”.

3. Klasyfikacja glikemii

Glukoza na czczo – poziom prawidłowy: 70–99 mg/dl
Stan przedcukrzycowy: 100–125 mg/dl
Cukrzyca:
- poziom glukozy na czczo ≥126 mg/dl (w dwóch pomiarach),
- poziom glukozy w 2. godzinie testu obciążenia glukozą ≥200 mg/dl,
- poziom glukozy przygodnej ≥200 mg/dl.

4. Dlaczego cukrzyca jest groźna?

Wysoki poziom cukru uszkadza naczynia krwionośne i nerwy w całym organizmie.

Powikłania:

Oczy: retinopatia cukrzycowa – ryzyko utraty wzroku.
Nerki: nefropatia – niewydolność nerek, ryzyko dializ.
Stopy: „stopa cukrzycowa” – trudno gojące się rany, ryzyko amputacji.
Serce: miażdżyca, zawał serca, udar mózgu.
Nerwy: neuropatia – mrowienie, pieczenie lub brak czucia w dłoniach i stopach.

5. Przyczyny i czynniki ryzyka cukrzycy

Główne przyczyny:

Nadwaga i otyłość (szczególnie brzuszna) – główny czynnik wywołujący insulinooporność.
Genetyka – występowanie cukrzycy w rodzinie zwiększa ryzyko.
Wiek – ryzyko rośnie po 45. roku życia (choć chorują coraz młodsi).

Czynniki ryzyka, na które masz wpływ:

Niska aktywność fizyczna.
Dieta bogata w cukry proste i tłuszcze nasycone.
Przewlekły stres i brak snu.
Palenie tytoniu.

6. Objawy cukrzycy

Silne pragnienie i częste oddawanie moczu.
Napady wilczego głodu (często połączone z chudnięciem).
Ogólne osłabienie, senność po posiłkach.
Powolne gojenie się ran i nawracające infekcje.
Pogorszenie ostrości widzenia.

Nie lekceważ objawów!

7. Diagnostyka

Poziom glukozy na czczo – badanie z krwi żylnej.
Doustny test obciążenia glukozą (OGTT) – tzw. krzywa cukrowa.
Hemoglobina glikowana (HbA1c) – pokazuje średni poziom cukru z ostatnich 3 miesięcy.

8. Dzienniczek samokontroli glikemii

Data	Na czczo	2h po śniadaniu	Przed obiadem	2h po obiedzie	Przed kolacją	2h po kolacji	Przed snem	03:00 w nocy	Po aktywności

Wskazówki:

Myj ręce ciepłą wodą przed pomiarem (nie używaj alkoholu do dezynfekcji palca).
Zapisuj, co zjadłeś przed wysokim pomiarem – to pomaga zrozumieć reakcję organizmu.

9. Leczenie cukrzycy – trzy filary

Filar 1: Dieta i styl życia

Podstawa to dieta o niskim indeksie glikemicznym (IG) – zapobiega gwałtownym skokom cukru.

Filar 2: Leki i insulina

Metformina – najczęstszy lek pierwszego rzutu, poprawia wrażliwość na insulinę.
Leki nowoczesne (flozyny) – pomagają usuwać cukier z moczem.
Insulinoterapia – konieczna, gdy trzustka przestaje produkować własną insulinę.

Filar 3: Edukacja i ruch

Nauka liczenia wymienników węglowodanowych.
Dopasowanie wysiłku fizycznego do poziomu cukru.

10. Mity i fakty o cukrzycy

Fakty

Można mieć cukrzycę przez lata, nie wiedząc o tym.
Regularny spacer po posiłku (15 minut) znacząco obniża poziom cukru.
Cukrzyca typu 2 może przejść w stan remisji (cofnąć się) przy dużej redukcji masy ciała.

Mity

„Cukrzykiem zostaje się od jedzenia za dużej ilości słodyczy” – fałsz. To efekt złożonych zaburzeń metabolicznych (choć cukier sprzyja otyłości).
„Owoce można jeść bez ograniczeń, bo to natura” – fałsz. Owoce zawierają dużo fruktozy; ogranicz je do 200–300 g dziennie.